Stoner

cover

Een roman over het weinig opzienbarende leven van een weinig opzienbarende man. Dat staat op de achterkant van het boek Stoner van John Williams. Dat lijkt geen uitnodiging tot lezen, maar niets is minder waar. Het is zeer de moeite waard. Het is schitterend geschreven en boeit tot het eind.

Het verhaal behoeft eigenlijk geen navertelling. Stoner leidt een leven als velen. Hij studeert, doet wat vriendschappen op, gaat werken, trouwt, heeft een ongelukkig huwelijk. Hij wordt vader, heeft een relatie buiten zijn huwelijk, heeft wat conflicten op zijn werk en overlijdt uiteindelijk. Dat is het.

Dat is het, maar het is veel meer dan dat. Stoner is voor mij de man van de kalme berusting. Hij is integer en doet zo goed mogelijk zijn best op alle vlakken. Hij is getrouwd met een moeilijke vrouw, maar hij verdraagt geduldig haar kuren. Hij is geen uitmuntend leraar, maar hij bereidt zich grondig voor en staat iedereen zo goed mogelijk bij. Als ze een dochter krijgen is hij degene die haar opvoedt, tot moeder haar tegen hem opzet. Hij vedraagt het.

Toch zet hij af en toe zijn piketpaaltjes. Hij staat zichzelf uiteindelijk een relatie toe. Tot hij hierin wordt tegengewerkt. Hij moet bakzeil halen. Ook stemt hij principieel tegen een slechte kandidaat op zijn examen. Hij kan hem niet laten slagen en toont zijn principes. Het is een zinderend stuk:

‘Nee,’ zei Stoner. ‘Ik moet stemmen voor zakken.’
‘Godverdomme!’ schreeuwde Lomax. ‘Besef je wel wat je doet, Stoner? Besef je wel wat je die jongen aandoet?’
‘Ja,” zei Stoner zacht, ‘en het spijt me voor hem. Ik voorkom dat hij zijn graad krijgt, en ik voorkom dat hij op een middelbare school of universiteit gaat lesgeven. En dat is precies wat ik wil doen. Als hij voor de klas komt te staan, wordt het een regelrechte ramp.’
Lomax was erg stil. ‘Daar blijf je bij?’ vroeg hij ijzig.
‘Ja,’ zei Stoner.

Ik moet oppassen, want ik kan wel door blijven citeren. Ook hier moet Stoner op terugkomen en uitendelijk berust hij ook hier. Zijn dochter wordt zwanger en moet trouwen. Haar man overlijdt in de Tweede Wereldoorlog. Het zijn tragedies die iemand mee kan maken in het leven en ze worden meesterlijk beschreven:

Stoner zag hen bij het huis wegrijden, en hij kon zijn dochter alleen maar voor zich zien als een heel klein meisje dat ooit in een verafgelegen kamer naast hem had gezeten en hem met een ernstig welbehagen had aangekeken, als een lieflijk kind dat lang geleden was overleden.

De laatste fase, zijn sterfbed, is ook prachtig beschreven. Dat citeer ik niet dat moet u zelf gaan lezen. Het is de ultieme berusting van een man, die door de auteur wordt beschreven als een échte held met een bijzonder goed leven. Het was een goed leven, dat denk ik ook.

Anna van Gelderen geeft hier een mooie bespreking van dit boek.

Vertaling: Edzard Krol 

Advertenties
9 reacties
  1. Weer iemand die dit boek echt kan waarderen! Ik heb het dit weekend nog aan een vriendin cadeau gegeven en het doet me echt goed als ik weer een bespreking als deze tegen kom. Ik ben geloof ik een beetje bekeerderig wat dit boek betreft 😉

  2. Koen de Jager zei:

    Ik heb het mijn moeder cadeau gegeven en die heeft alles laten vallen om het uit te lezen. Supertip dus!

  3. Erik Scheffers zei:

    Hoi Koen, mooie bespreking! Ik heb ook genoten van het boek hoewel ik de hoofdpersoon een tikkeltje te veel berustend vond. Groetjes, Erik

  4. Wat leuk om jouw mening te lezen, Koen. Ik ben het boek nu aan het lezen en denk het morgen uit te krijgen. Ook ik vind het prachtig, al ben ik het ook met Erik eens dat ik soms een beetje gek word van die berustendheid (is dit nog een woord?) Enfin, mooi, mooi boek. groetjes,

  5. Koen de Jager zei:

    Hey Erik en Bettina, bedankt voor jullie reacties. Ja, hij is erg berustend, dat klopt. Maar ik vind hem ook volhardend. Hij probeert er stug het beste ervan te maken. Ik kan er zelf soms best eens bovenop vliegen en dan is het mooi om even aan Stoner te denken. Laat maar, denk ik af en toe. En soms vlieg ik er toch op 😉

  6. Interessante punten.Stoner is volgens mij een prachtige illustratie van het Engelse gezegde "Choose your battles wisely". Hij verzet zich alleen (en dan met bewonderenswaardige volhardendheid) als principes en integriteit in het geding zijn. Ik vind dat buitengewoon sterk en heb daar veel respect voor. Hieruit blijkt dat hij geen slapjanus is die dingen maar over zich heen laat komen, maar dat hij iemand is die zo sterk is dat hij minder belangrijk onrecht kan verdragen en zijn ego aan de kant kan zetten.Ik weet, het is niet hip, maar ik heb er grote bewondering voor. Zelf ben ik ook zo iemand die er veel te snel bovenop vliegt en wat dat betreft heb ik nog heel wat te leren;-)

  7. Koen de Jager zei:

    Mooi gezegd, Anna. Daar kan ik mij in vinden (dan maar niet hip). In mijn bespreking heb ik het ook over de grenzen die hij stelt en ik vind het prima om voor je principes op te komen. Ik ben zelf ook vrij principieel. Leuk om verschillende meningen te horen zo.

  8. Ik heb het boek gisteren uitgelezen, en ik vond het een prachtig boek. Ik vond het prachtig hoe hij uiteindelijk toch een paar heel mooie overwinningen haalde en zijn sterfbed was ontroerend en mooi. Prachtig boek, mijn bespreking volgt deze week. groetjes,

  9. Koen de Jager zei:

    Ik ben benieuwd, Bettina. Ik houd het in de gaten. Mooi als er af en toe van die juweeltjes voorbij komen die iedereen ineens bezig houden. Ik zie ze zelfs verschijnen op blogs die ik toevallig tegenkom en buiten mijn ‘vaste’ route liggen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: