archiveren

Boekenweekgeschenk

1782b687ea4ebe7596933476e77444341587343
Het thema van de Boekenweek 2017 is ‘Verboden Vruchten’, en Herman Koch mocht daar met zijn novelle Makkelijk Leven inhoud aan geven. Dat heeft hij gedaan. U leest het goed, ik zeg niet ‘Dat is hem gelukt’, dat is wat anders.

Tom Sanders is een rijke en succesvolle schrijver. Zijn zelfhulpboek Makkelijk Leven is vertaald en is een regelrechte bestseller. Hij gelukkig getrouwd met Julia en heeft een zoon Dennis in Canada wonen (Mijn oudste zoon is saai – het heeft geen zin om eromheen te draaien) en een andere zoon Stefan, die getrouwd is met Hanna:

Met zijn huwelijk is het precies andersom als met Dennis. Wij vinden zijn vrouw niet leuk. Echt niet leuk.

Op een verjaardagsfeestje komen Hanna en Stefan dan ook niet opdagen. Totdat…er gebeld wordt. Hanna staat voor de deur en wil praten met Tom. Stefan, zijn favoriete zoon is over de schreef gegaan en heeft haar geslagen.

Hoe gaat de succesvolle auteur van het zelfhulpboek om als hij zelf met tegenslag wordt geconfronteerd? Hij schreef het toch zo duidelijk op voor zijn publiek. Sterker, achterin dit boek staan de regels, die feitelijk op een A4 passen keurig opgesomd;

Probeer problemen niet altijd op te lossen door eraan te denken; vaak worden ze eerder opgelost door er niet aan te denken.

Tom zoekt dus niet de confrontatie met zijn zoon. Hij ontmoet hem, maar het onderwerp wordt vermeden. Hij denkt er wel over na. Wat heeft Hanna gedaan om zijn zoon zo ver te krijgen? Hoe staat ze er zelf in?

In plaats van haar te zien als de verwende, ontevreden vrouw met wie mijn zoon nooit had moeten trouwen kon ik haar misschien wel helpen…Misschien had ze mijn zoon ook wel zo gezien: als een nieuwe aanschaf. Een espressoapparaat. Ze had hem ergens zien staan op een feestje…en ze had hem mee de dansvloer opgetrokken…En daarna was ze net als met alle voorgaande nieuwe aanschaffen ontevreden geworden.

Wellicht voelt u hem al aankomen, de hulp wordt geboden en de verboden vrucht wordt inderdaad geplukt. De succesvolle schrijver vindt overigens niet dat hij hierdoor diep valt;

Nee, ik ben niet ten val gekomen. Er zijn hooguit een paar dingen gebeurd die mij aan het denken hebben gezet. Niet meer dan een appendix…die ik vandaag de dag aan Makkelijk Leven zou kunnen toevoegen…En het opgepimpte eindresultaat vervolgens voor het volle pond in de boekwinkel leggen.

Waarbij ik overigens ‘gepimpt’ zou gebruiken in plaats van ‘opgepimpt’, maar dat terzijde.

Ik was niet helemaal tevreden met dit boek. Ik heb destijds de roman Het Diner gelezen en hier wordt toch een beetje teveel dezelfde thematiek aangehaald. Ook daar wordt men geconfronteerd met ontoelaatbaar gedrag van een zoon. Ik had wat originelers verwacht. De schrijfstijl is zoals we gewend zijn van Koch, prettig licht-ironisch, maar in die 94 pagina’s emmerde het mij af en toe wat te lang door, bijvoorbeeld over de uitweiding over de bediening in restaurants.

Samenvattend dus keurig binnen het thema maar voor mij niet zo verrassend. Op naar de volgende.

Advertenties

1c0a322cf72165059747a346c77444341587343

Broer, dan, van Esther Gerritsen. Het boekenweekgeschenk 2016 en ik had nooit iets van haar gelezen. Nu wel dus en dat was mooi. ik lees de openingszin overal maar hij mag gewoon niet ontbreken;

Haar broer belde haar, vlak voor hij zijn been zou verliezen.

Briljant. Olivia krijgt een telefoontje van haar broer Marcus, de nalatige diabeet, die waarschijnlijk zijn been gaat verliezen. Olivia zit tien minuten voor een aandeelhoudersvergadering. I love it, dat is een opening, enne..hij verliest inderdaad zijn been.

Olivia had nooit een geweldig contact met haar broer, maar dit hakt er even in. Ze zoekt haar, altijd beetje wereldvreemde, broer op. Broer huilt veel, heeft eigenlijk geen echte verblijfplaats en Olivia beslist dat hij eigenlijk wel even bij het gezin in kan wonen. Het gezin is man Gerard en zonen Tom en Julius.

Olivia is druk met het bedrijf, een familiebedrijf in serviezen, van de ondergang te redden, maar heeft dus te dealen met haar broer en een man, tandarts, die in een dip zit en een crisis in zijn huwelijk voorwendt. Haar broer lijkt niet in te passen in haar gezin maar de werkelijkheid lijkt anders;

In de gang hoorde ze bulderend gelach. Gerard, Marcus en de jongens zaten voor de televisie en keken Laurel en Hardy-filmpjes…Olivia stond midden in de keuken, achter haar familie.

Olivia begrijpt via haar man dat ze toch echt in een huwelijkscrisis zit en dat Marcus intern moet revalideren. Er wordt een kamer geregeld maar wie er ook verblijft, Marcus niet. Hij is een graag geziene gast, zowel op het bedrijfsfeest van Olivia als in haar huis met zoons en man.

Goed, het einde mag een beetje zoet aan doen, maar het maakt mij niet uit, het past hier. Ik vind dit een sterk boekenweekgeschenk.

Verhulst-omslag-CPNB1
De zomer hou je ook niet tegen van Dimitri Verhulst is dit jaar het Boekenweekgeschenk. Ik heb nog nooit iets van Verhulst gelezen, maar met dit werk heb ik niks.

Het is eigenlijk een road-novel. Pierre haalt Sonny, een geestelijk gehandicapte jongen op uit de instelling waar hij verblijft. Dat doet hij vaker. Hij heeft een relatie gehad met de moeder van Sonny en gaat soms met hem wandelen in het park. Deze keer niet. Hij zet hem in de auto en rijdt naar Frankrijk, richting de Provence;

Omdat Sonny over een klein etmaal tegen alle medische voorspellingen in zijn zestiende verjaardag vierde, en Pierre geen beter geschenk had kunnen bedenken dan een vertelling. En daarna, daarna wist Pierre niet wat hij zou doen. Hij had geen plan. Maar alles stond open. Hij kon Sonny die berg af duwen. Ze konden samen de diepte induvelen. Of ze konden een ander vervolg verzinnen. Maar van geen enkele mogelijkheid had hij schrik.

Op dit moment (pagina 12) was ik nog vol aandacht. Ik hou van een goede road-novel en hier kon er nog van alles gebeuren. Ik hoopte op een gejaagde rit naar het zuiden met een onberekenbare passagier. Iets van naderend onheil misschien. Niets van dat al. Ze rijden naar Frankrijk, Sonny gedraagt zich voorbeeldig en wat volgt is een grote monoloog van Pierre over zijn verhouding met de moeder van Sonny.

Ze droomden ooit samen van een huis in Frankrijk, daarom moest er waarschijnlijk naar de Provence gereden worden. Het verhaal had ook in het park verteld kunnen worden. De verhouding hield geen stand. Zij had een kinderwens, hij was al vader, zij het geen succesvolle. Ze gingen uit elkaar en ze kreeg haar kind, Sonny. Waarom Pierre hem ophaalt voor wat wandelingen wordt wel duidelijk in het boek of misschien raadt u het al, het is weinig spectaculair.

Verhulst is een Vlaming en dat geeft gelukkig wel wat zwier aan het verhaal, zoals wanneer Pierre over zijn eigen kind vertelt;

Slechts één keer heeft ze mij de toestemming gegeven haar op het verdriet te betrappen, en dat was toen ze, een jaar of negen, met haar trottinette een immense smak maakte en er een reep vel van haar armen en benen tegen het asfalt kleefde.

Kortom, de noodzaak van dit verhaal ontgaat mij eigenlijk. Het wordt gelukkig aardig opgeschreven maar heel geslaagd vond ik het niet.

Afbeelding
Ik had het Boekenweekgeschenk van dit jaar nog liggen, Een mooie jonge vrouw van Tommy Wieringa. Nu had ik daar wat wisselende verhalen over gehoord, dus ik was wel benieuwd. 

Edward Landauer is veertiger en gearriveerd microbioloog. Hij raakt zomaar hoteldebotel van Ruth Walta, een mooie jonge vrouw. Hij is doortastend en Ruth wil wel een afspraak maken. Zo begint het boek idyllisch met een tochtje in de roeiboot. Op bezoek bij haar ouders, waar vader Walta even genadeloos zijn leeftijdsperikelen aanstipt. Brilletje, prostaat, hij zit er vlak bij.

Scènes uit het werk van Edward komen voorbij. Het koppel mag mee op gesponsorde reizen en de verschillen tussen man en vrouw gaan zich aftekenen. Edward gebruikt dieren voor zijn onderzoeken, Ruth is vegetariër en begaan met dierenleed. Er komen discussies. Kunnen dieren pijn voelen, kunnen ze lijden? In breder verband, kan je doordringen tot de pijn van een ander als je deze niet eerst zelf hebt gevoeld?

Er is een kinderwens, vooral van Ruth. Na veel gedoe lukt het en ze krijgen een pracht van een huilbaby. Edward is dan al lang in een ‘faux pas’ beland met een jongere collega. Thuis gaat het ook niet lekker, Ruth denkt dat hij de oorzaak is van de onrust van hun kind, of hij maar even de biezen wil pakken. Uiteindelijk is de herinnering aan een witte kip, u leest het goed, nodig om hem te doen beseffen dat hij aan pijnlijke gevoelloosheid lijdt. Zo komen we mooi terug bij het hoofdthema.

Dan die wisselende verhalen die ik over dit werk heb gehoord. Vlak, wollig, prachtige novelle…eigenlijk alles wat ik over ieder Wieringa-boek hoor na Joe Speedboot. Het viel mij alleszins mee. Ik sloeg er niet van achterover, maar het leest lekker weg. Wieringa doet zijn research en sommige zinnen vind ik ronduit prachtig:

“Het groen had zich gesloten boven hun hoofden, door de bladerkronen schoten pijltjes prismatisch licht. Hij roeide geruisloos. Waar de roeispanen in het water verdwenen, ontstonden zijdeachtige kolkingen van zwart en zilver.”

Of wat dacht u van deze:

“De slaap kwam geruisloos als een zeis door het hoge gras”

Wierenga mag graag zijn eruditie tonen met woorden als “de pelagische leegte van hun ogen”, of de “nociceptieve keten van zoogdieren”, maar dat geeft het verhaal toch een wat rijkere kant, ik houd er wel van.

Er komt dus van alles voorbij. Lust, liefde, romantiek, ontrouw, midlife crisis, ethiek in de farmaceutische industrie en een machtige spiegel die de jonge vrouw de oudere man voorhoudt. Of lees het gewoon als een aangenaam verhaal, iets van alledag.

6aaf4be75c99acd596c41776751444341587343

De afgelopen jaren zijn wij redelijk verwend met het Boekenweekgeschenk, naar mijn bescheiden mening. Dat schept verwachtingen en Kees van Kooten lost die met De verrekijker ten dele in.

De verrekijker zit in de nalatenschap van Van Kooten senior. Junior vindt een document waaruit blijkt dat de verrekijker gevorderd zou zijn in de oorlog en daar gaat de auteur achteraan. Het is de rode draad van het boek en die draad wordt afgewisseld met persoonlijke bespiegelingen over van alles en nog wat.

Zo gaat hij tekeer tegen de verworvenheden van de moderne maatschappij. Hij kijkt naar zijn boeken en beseft dat de inhoud van hele boekentorens op één iPad zou passen;

Jawel, de inhoud van dertigduizend e-books. Maar ik ben nu eenmaal gehecht aan de uithoud; aan al hun vertrouwde en zo geduldige ruggetjes…Met het binnens- en buitenshuis verdwijnen van papieren boeken worden mensen, letterlijk, minder duidelijk. Iemand die zijn of haar literaire smaak niet langer zichtbaar etaleert is minder snel te duiden.

Ik ga daar voor een deel in mee. Ik houd ook van het papieren werk. Ik kijk graag in iemands boekenkast. Aan de andere kant loopt het ook wel los. De literaire wereld verdwijnt niet in een iPad.

Verder vond ik de zoektocht naar geschiedenis achter de vordering van de kijker toch wat lang duren. Ik heb zelf in dienst gezeten en kan er eindeloos over doorgaan, maar toch, in een tijdsbestek van 95 pagina’s vond ik het wel voldoende. Anderhalve bladzijde gejeremieer over waarom hij nog geen lintje heeft gekregen is mij ook te veel.

Dat neemt niet weg dat er ook veel te genieten valt. De “verderkijker” is een mooie vondst, de nostalgische beelden die opgeroepen worden zijn charmant;

En mijn vader gebruikte, ook bij het aanleggen van onze vakantiealbums, altijd een rubberen lijmstrijker. Ik weet niet of dat eveneens een Gluton-product was, ik geloof het niet, want bij elk potje Gluton zat standaard een kwastje dat na gebruik met schoongewassen haartjes terug in de pot diende te worden geplaatst, waarbij het houten steeltje door een gat in het midden van de rode deksel naar buiten bleef steken.

Het wachten met een blanco stuk papier op een minuscuul klein spinnetje is prachtig beschreven, dat mag van mij gerust pagina’s lang doorgaan.

Mooie stukken worden afgewisseld met minder mooie wat mij betreft. Desondanks hoeft het boek niet te vertrekken, het mag gewoon blijven.

Lees ook de besprekingen van Boekhappen en De Lezende Forens.

 

cbd03743cd58214597741416177444341587343

Tom Lanoye mocht zich voor dit jaar vastbijten in het Boekenweekgeschenk en de novelle Heldere hemel is hiervan het resultaat. Ik vind het de laatste jaren geen straf om het Boekenweekgeschenk te lezen en dit jaar is het niet anders.

De uitkomst van het verhaal is al bekend. Er stort een Russische straaljager op een Belgisch huis en daar komt een jongen bij om. Het gaat dus om het verhaal wat leidt tot dat drama. Dat doet Lanoye knap.

Waarom knap? Dat ga ik niet literairtechnisch onderbouwen, maar Lanoye weet mij te boeien met zijn verhaal. Dat begint al in het eerste hoofdstuk, na de korte proloog. Andrej hangt aan zijn parachute in het luchtruim. Zijn kist hield er mee op, hij volgde de voorschriften maar hij hing koud in de lucht of de motoren sloegen weer aan het het toestel verdween voor zijn onbemande solovlucht. En Andrej hangt. Alleen en in ongenade.

In België wordt een vrouw opgebeld door haar man. Hij heeft haar bedrogen met de ex van hun zoon en hij vertelt haar dat hij bij haar weg gaat. Zij wonen in een haciënda in lintbebouwing in het Belgische platteland. Zij wil er niet wonen, het was zijn droom. Nu is het voorbij. De ex komt haar opzoeken en dat levert een boeiende confrontatie op.

Het huiselijk drama wordt afgewisseld met beelden van de redaktiekamer waar men nieuws ruikt en van de controlekamer van waaruit het vliegtuig nauwlettend gevolgd wordt. De toenmalige spanning van de Koude Oorlog wordt mooi voelbaar gemaakt:

Dat mysterieuze Russische vliegtuig mocht straks in de barre werkelijkheid neerstorten op hun gepantserde en met beton beveiligde hoofden, met God weet welke lading – zij zouden het overleven. Hij en zijn Daisy, de Democraat en de Republikein, plus het kruim van het erzamelde personeel. In tegenstelling tot de rest van het personeel, alsook iedereen in een straal van tientallen kilometers. Dus ook de school in Watermael-Bosvoorde waar de beide kinderen van Daisy op dit moment hun les opdreunden.

De nadruk ligt echter op het echtelijk drama. De echte pineut van het verhaal, de zoon, speelt slechts een marginale rol. Hij komt uiteindelijk thuis om zijn gitaar te halen. Zijn moeder reed net weg in haar auto, maar moet wachten op een tractor. Ze kijkt achterom naar haar huis, waar haar zoon is. Je weet dat het onheil nadert en dat wordt prachtig beschreven. Toch maar even de laatste zin dan, als de zoon nog even zijn electrische gitaar aanslaat. Wil je dit boekje nog lezen, hier stoppen:

Hij slaat het beginakkoord aan en geniet van de hemels vette galm, luider dan ooit.
Hij zal hem missen.
   Deze zolder. 

Ik vind dat mooi.

PS: wie zich nog afvraagt wat [lanwa:] betekent voor op de cover, er staat dus “Lanwa”, met een kleine l, waarvan de rechterhaak met dubbele punt een smiley vormt. Het is een glimlachend verzoek van Lanoye om zijn naam goed uit te spreken.

3c3485af612331b597838575977444341587343

Het Boekenweekgeschenk De Kraai van Kader Abdolah krijgt niet de beste recensies. Ik heb er een aantal gelezen en wat er in staat snijdt soms hout. Dat neemt niet weg dat ik het met plezier gelezen heb.

 

Het verhaal is niet uniek, het is zelfs De reis van de lege flessen revisited. Een vluchteling uit Iran komt naar Nederland en klimt uiteindelijk op tot makelaar in koffie.  Makelaar in…? Ja, die dus. Het boek begint er zelfs mee en dan blaas je meteen hoog van de toren. Van mij mag hij. Abdolah heeft in zijn media-optredens altijd iets zelfvoldaans en hier is dat niet anders. Het is eigen aan hem.

 

Makelaar in koffie dus, maar eigenlijk schrijver. Schrijver van een aantal manuscripten die niemand wil publiceren. Maar hij is er van overtuigd dat zijn tijd zal komen, zelfs de koningin zal hem lezen. Zelfvoldaan? Jazeker.

 

In zijn verhaal kijkt hij terug op hoe hij in Nederland is gekomen. Hij beschrijft in vogelvlucht zijn jeugd en hoe hij in Ispahan is gekomen, de stad die hij bezingt via een gedicht van Herman Gorter. Dat doet wat gekunsteld aan, ik hoor hem liever zelf:

 

Iedereen moet Ispahan bezoeken. Wie dat doet, zegt tot zichzelf: deze stad behoort aan mij. Ik wil hier blijven. Er hangt daar iets vreemds in de lucht, een tijdloosheid. Het voelt alsof je er ooit een deel van jezelf achtergelaten hebt. Je wordt gek van de geheimzinnige schoonheid, de blauwe moskeeën, de oude pleinen, de historische Zayandeh Rud-rivier, die betoverend mooi door de stad stroomt, de oude Si-o-se-brug die als een oeroud versteend gedicht de twee delen van de stad met elkaar verbindt.

 

De hoofdpersoon komt in Teheran terecht en is getuige van de geschiedenis. De coup van de Amerikanen en de bezetting van de ambassade. Hij vertrekt naar Koerdistan om er de verhalen op te tekenen van de gewone mens. Uiteindelijk vlucht hij via Istanboel naar Nederland.

 

Na de opvang in een asielzoekerscentrum en op een boerderij in de polder vindt hij werk in een koffiefabriek. Hij maakt zich het Nederlands eigen en weet uiteindelijk koffiemakelaar te worden.

 

Nee, het is niet nieuw. Het is het verhaal van Abdolah zoals hij het vaker verteld heeft. Hij weeft citaten van bekende Nederlandse schrijvers door zijn verhaal. Soms werkt dat, soms niet. Toch leest het boek prettig en er komen mooie passages in voor, zoals wanneer hij het over de Ramadan heeft:

 

Op dat moment verscheen de muezzin van de moskee op het dak en begon met zijn azan. Hij kondigde de heilige maand ramadan aan. In die heilige maand komen de engelen heel dicht bij de aarde en neemt God in de zevende hemel bij het raam plaats om zijn schepping te bewonderen.

 

Ook het beeld van de alomaanwezige kraai vind ik mooi gevonden, luisterend vanaf de minaretten in Iran, maar net zo goed vanuit de bomen in Nederland. Dat daar dan direct de beroemdste kastanjeboom ter wereld voor wordt genomen, die van Anne Frank, dat is ook Abdolah.

 

En de kritiek? Klopt, Zarathustra zal geen Pers zijn maar een Bactriër. De schrijvers waarvan gesuggereerd wordt dat deze de hoofdpersoon hebben beïnvloed staan bekend om hun meerduidigheid waar De Kraai lineair verteld wordt. Klopt ook niet helemaal. De sneer naar de shoarma-bakker had misschien niet nodig geweest, het zijn spijkers op laag water. Het Boekenweekgeschenk Duel van vorig jaar wordt niet overtroffen, maar De Kraai mag gewoon in mijn kast blijven staan.

 

Kijk hier voor de recensies op Boeklog en Boekenwijs

 

images

De Si-o-se-brug in Ispahan