archiveren

Canadese literatuur

c980c62be5b86e2597a7a515941437641414141
Ik had De Engelse patiënt van Michael Ondaatje al een tijd in de kast staan en begon er eigenlijk in een opwelling in te lezen. Een beroemde titel, winnaar van de Booker Prize 1992, verfilmd en een intrigerende setting.

Het is aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. In een kapotgeschoten villa ten noorden van Florence, verzorgt een jonge Canadese verpleegster een ‘Engelse patiënt’, die geen gezicht meer heeft omdat heel zijn lichaam gruwelijk is verbrand. Dan komt Caravaggio erbij, een dief, die in Noord-Afrika bij de geheime dienst jacht heeft gemaakt op een ongrijpbare spion. Even later voegt zich een derde persoon toe, een jonge Indiër Kirpal Singh ofwel Kip. Hij ruimt met grote onverstoorbaarheid allerlei door de Duitsers achtergelaten mijnen op.

Om deze drie personen draait het verhaal en langzaam aan worden de verhoudingen duidelijk. Het is geen chronologisch verhaal. We springen onverdroten naar de vooroorlogse woestijnavonturen van de ‘Engelse patiënt’, naar het Toronto van Caravaggio (jawel, hij blijkt verpleegster Hana te kennen uit Canada) en naar de opleiding van Kip in Engeland.

De villa is het centrale punt waar steeds naar wordt teruggekeerd. Kip en Hana beginnen voorzichtig een relatie, Caravaggio gelooft dat de patiënt verre van Engels is en zo worden er steeds meer details duidelijk.

De stijl van Ondaatje is rijk en neemt je onmiddellijk mee met het verhaal;

In de loverrijke slaapkamer kijkt de verbrande patiënt uit over grote afstand. Net zoals die dode ridder in Ravenna, wiens marmeren lichaam levend, haast fluïde lijkt, zijn hoofd op een stenen kussen heeft liggen zodat het over zijn voeten heen in de verte kan kijken. Verder dan de verlangde regen van Afrika. Naar het leven van hen allen in Caïro. Hun werk en hun dagen. Hana zit bij zijn bed en reist als een schildknaap met hem mee op die tochten.

De auteur mixt op knappe wijze echte gebeurtenissen, onder meer ontleend aan verslagen van The Geographical Society, met verzonnen werk en personages. Knap is ook de gedetailleerde informatie die wordt gegeven als Kip zijn bommen ontmanteld, Ondaatje heeft zich behoorlijk in de materie verdiept. Het mooiste vond ik de beschreven woestijnpassages, dan komt het boek echt tot leven;

Koude nachten in de woestijn. Hij plukte een draad van de horde nachten en stak hem als voedsel in zijn mond. Dit gebeurde tijdens de eerste twee dagen van de expeditie, als hij zich in het vagevuur tussen stad en plateau bevond. Als er zes dagen verstreken waren dacht hij nooit meer aan Caïro of aan de muziek of de straten of de vrouwen; dan reisde hij door een oertijd, had zich aangepast aan de adempatronen van diep water.

Hieruit blijkt dat Ondaatje ook dichter is, mij spreekt het aan. Het is wel een erg fragmentarische roman, ik moest mijn aandacht er wel bij houden, maar daar krijg je dan ook een rijk verhaal voor terug.

0968578462.01._SX450_SY635_SCLZZZZZZZ_

Ik ontving Westsiders van Tom Finn via de Early Reviewers dienst van Librarything. Ik  was eerlijk gezegd al vergeten dat ik er op had ingetekend. Het boekje van nog geen 200 pagina’s bevat 9 korte verhalen die zich allemaal afspelen in Newfoundland, Canada in de jaren 40 van de vorige eeuw.

Nu weet ik helemaal niets van Newfoundland, laat staan over die periode, dus ik toog goedgemutst aan het lezen. Nu ik het boek uit heb weet ik niet goed wat ik er mee aan moet. Het zijn verhalen over mensen en hun bezigheden. Het zijn verhalen zonder plot, wat ook niet persé hoeft, maar bij bijna ieder verhaal bleef ik een beetje zitten met een gevoel van “was dit het nou?”

Zo worden we meegenomen langs de beslommeringen op een politiebureau, leven we mee met een alleenstaand zwanger geraakt meisje, een vrijgezel die in de steek wordt gelaten door zijn nieuwe vriendin en de ouders die een zoon zijn verloren.

Op een enkele uitzondering na raakte ik niet echt betrokken bij de hoofpersonen. Misschien dan nog het meest bij Harry, die geen hoofdpersoon is maar over wie wordt verteld door één van de karakters. Harry is ziek en de verteller zit achter zijn vrouw aan:

Well, you can imagine how I felt George. Absolutely disgusted with myself, totally dismayed by the way I’d been carrying on. While I had been trying to seduce his wife, Harry, a good friend if ever there was one, had been struggling painfully, heroically if you like, against this implacable enemy. To be betrayed by his body was at least natural and understandable, however unfortunate, but to be betrayed by a friend? That was unnatural, George. Bad form, as Harry himself would to say.

O ja, en Edie. De vrouw die ziek is en het niet beseft of niet wil beseffen. Wiegt mee op de muziek, is verward en heeft hulp nodig. Zo’n onderwerp geeft wel een goed verhaal:

‘I think she’s waltzing,’ he sighed. “In her head you know, waltzing.”…”She’s not aware of it herself, at least as far as I can tell.”…”The first time she did that swaying thing was at Evensong, about three or four months back. Thank God there wasn’t much of a crowd, but even so I think Reverend Loder noticed it. Old Mrs. Cull was behind us and the poor thing looked half scared to death. I’m sure she thought Edie was drunk”…”She’s afraid, Ralph. She wants help but she’s too frightened to look for it”

Omdat het korte verhalen zijn leest het boek wel weer lekker weg. De tekening op de voorkant is van de auteur zelf, hoewel ik daar ook niet steil van achterover sla. Voor tussendoor of voor een geplande trip naar Newfoundland is het een aardig boek, maar eigenlijk ook niet meer dan dat.