archiveren

Maandelijks archief: november 2015

9048829240.01._SX450_SY635_SCLZZZZZZZ_
Presentator Matthijs van Nieuwkerk werd een aantal jaar geleden gevraagd of hij een column in de VARA-gids wilde schrijven. Hij stemde in, met één voorwaarde, iedere column moest (vroeg of laat) gaan over Charles Aznavour. In dit boekje van 152 pagina’s zijn er 67 gebundeld.

Van Nieuwkerk is een enorme fan van Aznavour, dat blijkt uit zijn verhalen. Hij draait zijn muziek iedere dag en heeft zelfs de “Azna” van het jaar. Een jaar lang draait hij iedere morgen hetzelfde nummer en start zo zijn dag.

Het leukst zijn de weetjes, zoals over het ontstaan van het nummer “Sur ma vie”. Zo mocht Aznavour best eens optreden in de Parijse muziektempel Olympia, maar dat moest wel met een nieuw nummer, volgens de toenmalige directeur daar. Graag morgen af. Van Nieuwkerk;

Aznavour schreef in de meest benauwde en belangrijkste seconden van zijn leven een hymne, een volkslied voor zichzelf. Het gekke is; ik heb in Holland Sport veel topsporters geïnterviewd die, op het moment dat het er op aankwam, niet in vorm waren. En elke keer als ik de eerste zucht van het excuus hoorde, dacht ik aan Charles Aznavour en Olympia, 1956. Idioot. Ik hield dan ook mijn mond.

Het zijn allemaal ultra korte stukjes en de kwaliteit is niet hoog. Ik ben echter ook fan van Aznavour dus ik vergeef het hem direct. Ronduit irritant vond ik de toevoeging overal “de beste zanger die ooit geleefd heeft”, maar goed. Waar ik van smul zijn stukjes als deze, dan ren ik naar de computer;

Ga naar YouTube, tik in: aznavour-emmenez moi. U kiest de uitvoering waarbij staat: live in concert 2004. Kijk deze clip van 4.05 minuten nu eerst eens rustig uit…Hier staat een zanger van tachtig jaar…Hij maakt een vuist, hij wijst naar een plaats achter in de zaal, hij grijpt katachtig in de lucht, hij snuift, hij wijst met twee vingers naar boven. Hij zingt alsof zijn leven van elke lettergreep afhangt…Aznavour spat het eruit, spuugt de staalharde c’s de zaal in, je ziet het publiek bijna bukken.
En dan! Zie hem dansen (heel even in slow-motion), zwieren op zijn eigen onweerstaanbare melodie. Elegant is niet voor niets een Frans woord.

Alleen deze column was het tientje al meer dan waard. Wat een zanger.

 

                           Emmenez-moi live in concert 2004

 

 

9025367348.01._SX450_SY635_SCLZZZZZZZ_
Theo KarsMemoires van een slecht mens Deel 1 1940-1964. Een mond vol. Ik had er op verschillende blogs al over gelezen en het zou een soort Ik Jan Cremer zijn, maar dan literair verantwoord. 

Wel, dat zullen we dan nog weleens zien, zo dacht ik. Kars vindt zichzelf een slecht mens. Op de achterflap staat dat hij zich aan niemand iets gelegen laat liggen, dat hij wegens oplichting in de gevangenis heeft gezeten en er in het algemeen een non-conformistische en hedonistische levensstijl op na houdt.

Het zijn niet direct kwalificaties die sympathie opwekken, dus ik liet vooral zijn verhaal het werk doen. Kars geeft aan dat hij niet wil vertellen wat hij allemaal meemaakt, maar dat hij met zijn boeken wil bepalen hoe hij heeft kunnen worden hoe hij nu is.

Uiteraard ontkomt hij niet aan het eerste, hij begint gewoon bij zijn jeugd en zijn ouders met wie hij de nodige discussies voert. Hij noemt zijn vader een “lul”, moet zich verantwoorden bij de dominee en geeft een staaltje logica weer;

‘Je vader heeft mij gevraagd met je te spreken…Hij heeft gezegd dat je hem “een lul” hebt genoemd.’…
‘Ik bedoelde “lulhannes, sukkel”, ‘ legde ik uit.
‘Maar dat getuigt niet van respect.’
‘Inderdaad.’
‘Maar een kind moet zijn vader respecteren.’
‘Respect komt niet uit de lucht vallen. Dat moet je verdienen. Ik heb goede redenen om mijn vader niet te respecteren.’
‘Je moet je ouders respecteren omdat ze door God aan jou gegeven zijn.’
‘Dat is voor mij geen geldige reden, want ik geloof niet in God.”

Onweerlegbaar. Het is natuurlijk een autobiografie, de auteur weet of zo’n gesprek echt heeft plaatsgevonden. Maar…het neemt mij wel voor hem in.

Als hij ouder wordt raakt hij verwijderd van zijn ouders. Via Utrecht komt hij in Amsterdam terecht. Hij studeert, maar niet met overtuiging. Hij heeft veel relaties en is volstrekt eerlijk daarover. Hij wil zich niet binden en heeft avontuurtjes als hij daar zin in heeft. Hij zegt het ook tegen zijn vriendin. Ik ga vreemd en als jij het doet ga ik bij je weg. Kan je daar niet tegen, dan moet je zelf weg gaan. Ze blijft….

Kars wil genoeg geld hebben om het leven te leven wat hij wenst. Vooral veel avontuurtjes met vrouwen en genieten van het leven zonder teveel inspanning. Hij ambieert geen carrière, simuleert heimwee om onder de dienstplicht uit te komen en verdient snel geld met een postwisselfraude.

Er zijn tegenslagen, maar daar heeft hij zo zijn gedachten over;

Mijn veerkracht is altijd groot geweest. Na een ver strekkende tegenslag of grote omslag in mijn leven slaag ik erin mij gemakkelijk aan te passen aan de nieuwe situatie. Ik probeer de goede kanten ervan te zien en tegelijkertijd de waarde te relativeren van wat ik ben kwijtgeraakt. Al met al ben ik nu, op mijn zeventigste, tot de (nog steeds voorlopige) conclusie gekomen dat een mens die nuchter denkt en pragmatisch handelt een remedie voor iedere tegenslag vindt. Zelfs aan de ernstigste kan hij nog ontkomen door zelfmoord te plegen.

Uiteindelijk is dat precies wat hij deed, maar daar zijn we nog niet. Ik vond het een intrigerend verhaal. Uiteraard spookt hij dingen uit die niet kunnen, maar hij is erg rechtlijnig in zijn levenshouding en dat bewonder ik wel. Ook als hij daardoor in een lastig parket of gesprek verzeilt raakt houdt hij vast aan zijn principes. Het is beter geschreven dan het boek van Jan Cremer en ik ga zeker deel 2 lezen van een slecht, maar innemend mens.

 

a8b36500e4bb680597046316c41444341587343
Waar moet je beginnen als je Johnny Cash De Biografie van Robert Hilburn hebt gelezen? Zo’n 680 pagina’s barstensvol muziekhistorie over een muzikaal icoon. Ik kende zijn belangrijkste nummers maar wat een leven; ik had geen idee.

Het boek gaat vooral over de mens Cash. Het schetst niet zozeer een tijdsbeeld, hoewel je daar indirect genoeg van meekrijgt. De focus ligt op zijn privé-leven en de muziek die hij maakt. Zijn eerste contract krijgt hij bij Sun Records, het label waar Elvis Presley ook voor zingt. Zo leer ik dat Cash met het idee van Blue suede shoes komt en dat Carl Perkins het nummer schrijft. De oprichter van het label, Sam Phillips, gelooft in Cash en geeft hem de ruimte om platen op te nemen. Cash trouwt met zijn jeugdliefde Vivian. Hier ontstaan zijn grote hits Folsom prison blues, I walk the line en Hey Porter. Er wordt muziekgeschiedenis geschreven bij Sun, luister eens naar een opname van The Million Dollar Quartet, een spontane jamsessie tussen Johnny Cash, Elvis Presley, Carl Perkins en Jerry Lee Lewis bijvoorbeeld.

Grote successen volgen en hectische reisschema’s eveneens. Cash grijpt naar amfetamine om op de been te blijven. Veel amfetamine, hij raakt zwaar verslaafd. Als hij zich ondergewaardeerd voelt, tekent hij bij Columbia. Een grote maatschappij waar hij de vrije hand krijgt. Hij neemt op wat hij wil, ook de gospelliederen waar eigenlijk zijn hart ligt. Hij treedt op in gevangenissen, komt op voor gevangenen, indianen en andere achtergestelde groepen. Hij wordt mateloos populair. Zijn relatie met Vivian loopt stuk en hij ontmoet June Carter, die met de Carter Family al furore maakte. Hij zal haar trouwen. Dat is Cash ook. Waar hij eerst I walk the line schreef, een nummer om Vivian te bewijzen dat hij trouw was op zijn tournees, schreef hij later het keiharde Understand your man, waar hij ijskoud meedeelt dat hij vertrekt. Luister er eens naar.

Cash is af en toe volledig de weg kwijt door de drugs. Hij komt bijna om in een zelf gestichte brand en geeft zijn neef de schuld. Hij mag optreden in Carnegie Hall maar verknalt het. Vaak is er niet met hem te werken en June heeft een keer echtscheiding aangevraagd, hoewel niet doorgezet.

Dat hij de vrije hand krijgt bij Columbia lijkt mooi, maar er volgt een lange periode waarin hij geen hit scoort. Hij wordt niet gecorrigeerd en soms zit er tenenkrommend materiaal tussen;

Opnieuw knikte Law alleen maar goedkeurend bij alles wat Cash voorstelde – hoewel hij zijn vriend een veel betere dienst zou hebben bewezen door hem te wijzen op het bizarre arrangement van weer een nieuw nummer, ‘Allegheny’ van Chris Gantry, waarin June krijste als een aangeschoten havik.

Ik heb het beluisterd, het is geen gehoor. Als Cash ouder wordt gaat het slechter en slechter met zijn gezondheid, het resultaat van drank en drugs. Zijn carrière gaat niet geweldig, tot hij producer Rick Rubin tegen komt. Die vraagt Cash gewoon eens wat te zingen, alleen met zijn gitaar. Hij ziet dat Cash het nog steeds heeft en maakt een album met hem, onder de titel American Recordings. Cash is weer helemaal terug, onder meer met het geweldige Delia’s Gone, een wrang nummer met een magistrale, door Anton Corbijn geregisseerde clip. Kijken!

Op een volgend album volgt een cover van de groep Nine Inch Nales en dat is Hurt. In het boek wordt beschreven hoe de clip tot stand komt. Het moet bij Cash thuis omdat hij te ziek is. Cash thuis, met een interpretatie tot op het bot. June komt er in voor en kijk naar haar gezicht. Ze weet daar dat ze zelf ziek is (een lekkende hartklep) en de beelden van de oude, zieke Cash worden afgewisseld met beelden van een jonge, vitale Cash. Cash twijfelde of hij dit wilde laten zien, maar hij stemde toe. Ook, kijken!

June overleed eerder en Cash was er kapot van. Hij zou een paar maanden later overlijden.

Het lijkt mij de definitieve biografie te zijn over de mens en zijn muziek. Hilburn heeft Johnny en June vaak geïnterviewd en heeft medewerking en de goedkeuring verkregen van de kinderen van Cash. Hij was als enige journalist bij het beroemde concert in de Folsom Prison gevangenis en heeft inzage gekregen in persoonlijke documenten van de familie.

Minpunt van het boek is de slechte inhoudsopgave achterin. Meerdere malen wilde ik informatie terugzoeken over een nummer en blijkt het niet op de genoemde pagina’s te staan. Slecht redactiewerk dus. Verder heb ik bewust lang over het boek gedaan. Reden is dat ik The Complete Columbia Recordings van Cash heb aangeschaft. Die kan je prachtig meeluisteren met het boek. Van het merendeel van de 64 cd’s wordt uitgelegd hoe ze tot stand kwamen en wat de hoogte- en dieptepunten zijn. Een grote toegevoegde waarde, net als de latere American Recordings (zes cd’s) met Rick Rubin. Goed, ik heb me dus 3 weken begraven in de muziek van Cash, ik schat een goede 70 uur muziek beluisterd en het nadeel is even dat ik niet weet wat nu te lezen of te luisteren. Afkicken heet dat, geloof ik.

Misschien moet ik afsluiten met wat Keith Richards over zijn muziek zei;

‘Wat de vroege rock-‘n-roll betreft: als iemand naar me toe zou komen en om een of andere reden maar van één persoon muziek zou mogen meenemen naar een onbewoond eiland, zou ik zeggen: “Chuck Berry is belangrijk, maar man, zorg dat je Cash te pakken krijgt!”‘

Vertaling; Conny Sykora en Vera Sykora