Lester Young

0807071250.01._SX450_SY635_SCLZZZZZZZ_
Lester Leaps In van Douglas Henry Daniels gaat over The Life And Times Of Lester “Pres” Young. Als u geen jazzkenner bent is dat een hoop informatie die u geen steek verder brengt, maar ik licht het even toe. Lester Young (1909-1959) was een invloedrijke tenorsaxofonist die de bjnaam “Pres” verkreeg als in ‘president van de tenorsaxofonisten’. Lester Leaps in is een compositie van bandleider Count Basie ter ere van hem. Maar misschien moeten we Lester Young introduceren door de tekst op de achterkant van dit boek;

Lester Young was jazz’s first hipster. He performed in sunglasses and coined and popularized phrases like “that’s cool” and “you dig?”. He always wore a suit and his trademark porkpie hat. He influenced everyone from Charlie Parker to Stan Getz to Allen Ginsberg and Miles Davis, creating a lyrical style of playing that forever changed the sound of music.

Daarin klinkt het belang van deze muzikant door en daarom wilde ik dit boek van 387 pagina’s over hem lezen. De auteur is professor in “Black Studies and History” aan de Universiteit van Californië. Hij schrijft niet alleen een biografie maar zet deze ook in de tijd waarin Lester Young leeft. Young komt uit het zuiden van de Verenigde Staten waarin racisme nog volop aanwezig is en waar Young in zijn leven volop tegen ageert.

Maar dan de muziek. De kennis en kunde doet hij op van zijn vader, een rondtrekkende muzikant bij wie hij in de leer gaat. Hij gaat mee op tournee en leert verschillende instrumenten bespelen. De saxofoon wordt zijn favoriete instrument. Uiteindelijk verlaat hij het zuiden en verhuist naar het noorden. Daar gaat hij spelen in de beroemde band van Count Basie. Zijn bijnaam “Pres” heeft hij dan al, hoewel de jazz-zangeres Billie Holiday later claimt dat zij die naam aan hem gaf.

Dit is ook de tijd dat hij zich een kledingstijl gaat aanmeten, een pak en zijn kenmerkende hoed. Hij bedient zich van ‘slang’, een soort eigen jargon en begint met marihuana. Belangrijker is dat hij in zijn spel ook een geheel eigen stijl ontwikkelt. Die verschilt van de andere tenorheld van die tijd, Coleman Hawkins. Het is niet makkelijk dat verschil te duiden. Hawkins heeft ongeveer de tenorsaxofoon als solo-instrument in de jazz uitgevonden en Young heeft dat voortgezet, maar op zijn eigen manier. Tenorsaxofonist Paul Quinichette zei daarover;

“most of these guys…all sounded like Coleman Hawkins, playing out of their bellies…[They] got this heavy, muddy sound…[whereas Young’s sound was] up in the air…light, and airy, and flexible.

Dizzy Gillespie noemde het geluid van Lester Young weer etherisch. U begrijpt, u moet het zelf gaan beluisteren. Dat kan door bijvoorbeeld door zijn opnames te beluisteren uit de Aladdin Studio, die ‘Alladin Recordings’ staan integraal op Youtube en Spotify en worden door de Penguin Jazz Guide als referentieopname genoemd van Young uit de jaren veertig.

Wat niet onvermeld mag blijven is de militaire dienst van Young. Hij kon, zoals veel van zijn collega’s wel, niet onder die diensttijd uitkomen en hij heeft het daar heel moeilijk gehad. Door racisme, maar ook omdat hij gepakt werd met verdovende middelen (alcohol en marihuana) en hij kreeg een jaar celstraf. Hij werd er vernederd en mishandeld en werd oneervol ontslagen uit dienst. Hij schreef er ‘D.B. Blues’ over, waar D.B. staat voor ‘Detention Barracks’.

Eenmaal uit dienst kon hij weer optreden. Hij heeft veel opgetreden met zangeres Billie Holiday en ze werden erg goede vrienden. Dat is ook een tijd minder geweest en dat is het enige dat mist in dit boek. Het is niet duidelijk waarom ze langere tijd niet meer samen hebben opgetreden. Er bestaat wel een onvergetelijk fragment waarin ze weer voor het eerst samen optreden met nog een stel andere grootheden, maar waarin Young met zijn saxofoon-solo direct tot Billie Holiday lijkt te spreken en zij precies lijkt te begrijpen wat hij bedoelt. Zoekt u eens op Youtube naar “Fine and mellow Billie Holiday with Coleman Hawkins Lester Young” en kijkt u even vanaf 2;01 tot 2;38. Het is een van de grote momenten uit de jazz.

Lester Young wordt niet oud, hij heeft door drankgebruik zijn gezondheid ondermijnd. Zijn nalatenschap is wel groot. Ik heb erg veel van zijn muziek beluisterd en ik snap door dit boek beter wat zijn belang was voor de jazzmuziek. Je moet even langs zijn excentrieke gedrag kijken, zijn muziek vertelt het verhaal. Overigens had dat gedrag wel een reden. Zo verklaarde trompettist Harrry Edison in 1994 nog

You have to remember that Lester came from the south. All that strange jive talk and the eccentric behavior, those were mechanisms for survival. No one’s going to beat on you if you’re simple-minded, so act simple-minded. Some white man is always listening to you in case you’re hatching something, so talk in a way no white man can understand. That’s the key to Lester.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: