Jongensjaren

86e7e7d0c94581459782b6d5577444341587343
Jongensjaren, Scènes uit de provincie van J.M. Coetzee is een roman. Het is echter ook een autobiografie van de auteur, in dit geval over zijn jonge jaren. Die spelen zich voor een groot deel af in Worcester, een klein stadje zo’n 140 kilometer van Kaapstad vandaan.

De jongen is een moederskind. Hij heeft geen respect voor zijn vader en negeert hem meestal. Hij wordt thuis nooit gestraft en dat is op school niet anders. Hoewel iedere leraar zijn eigen rietje heeft, is hij nooit aan de beurt. Hij is immers de slimste van het hele stel, heeft zijn werk altijd op orde. Toch wringt dat bij hem. Hij kan niet meepraten over de arm- en polstechnieken van de leraren tijdens het slaan.

Hij wil zich onderscheiden maar slaagt telkens net niet. Als er gevraagd wordt naar zijn geloof antwoordt hij maar dat hij katholiek is. Vervolgens is hij bang dat hij door de pastoor wordt opgehaald. Hij verkiest de Russen boven de Amerikanen wat tot afkeuring bij zijn ouders en tot verwarring bij zijn vrienden leidt;

Elke keer, zo lijkt het wel, is er iets wat misgaat. Van alles wat hij wil, van alles waar hij van houdt, moet op een gegeven moment een geheim worden gemaakt. Hij begint zichzelf als zo’n spin te beschouwen die in een gat in de grond leeft met een valluik. Elke keer moet de spin weer halsoverkop zijn gat induiken en het valluik achter zich dichtdoen, de wereld buitensluiten, zich verstoppen.

De liefde van zijn moeder en de verachting van zijn vader komen telkens terug. Met beiden kan hij eigenlijk niet omgaan. Als zijn moeder een fiets koopt maakt hij haar belachelijk, samen met zijn vader. Dan wel. Maar hij realiseert zich ook: Nooit zal hij alle liefde kunnen terugbetalen die ze over hem uitstort.

Eigenlijk is hij alleen gelukkig op het platteland. Hij houdt van de boerderij van zijn vader’s familie en de landerijen eromheen. Hij trekt zich het lot van de schapen aan die sterven moeten:

Hij begrijpt niet waarom schapen zich in hun lot schikken, waarom ze nooit in opstand komen maar mak hun dood tegemoet gaan…Soms, als hij zich tussen de schapen bevindt…wil hij tegen ze fluisteren wat ze te wachten staat, ze ervoor waarschuwen. Maar dan ziet hij in hun gele ogen iets wat hem doet zwijgen: een berusting, een voorkennis…Ze weten het allemaal, tot het kleinste detail, en toch geven ze zich over. Ze hebben de prijs berekend en zijn bereid die te betalen – de prijs van het op de wereld zijn, de prijs van het leven.

Hij kan er niet blijven, het is zijn boerderij niet. Ook weer net niet. Ze verhuizen naar Plumstead waar zijn vader de advocatuur wil oppakken. Met de dood van zijn tante eindigt het verhaal wat in mineur.

De thema’s die achter op het boek genoemd worden, verzet en bevrijding, gewelddadigheid bij onderdrukking, geschiedschrijving en de taal van de overheersers komen allemaal wel in het verhaal voor. Dat is knap, want het boek telt goed 158 pagina’s. Ik moest er toch even inkomen en heb het verhaal ook even laten bezinken, maar uiteindelijk ben ik toch gegrepen door de stijl van Coetzee, zie ook de bovenstaande fragmenten daarvoor. Ik ben dus erg benieuwd naar het vervolg, want het is het begin van een drieluik. De andere twee volgen vanzelf.

Lees hier de bespreking van Anna

Vertaling: Peter Bergsma

Advertenties
6 reacties
  1. Hoi Koen. Coetzee is een auteur die ik als persoon boeiend vind, hoewel ik de twee romans die ik van hem heb gelezen “In ongenade” en “Wachten op de barbaren” wel goed, maar toch ook weer niet uitzonderlijk goed vind. In de serie “Van de schoonheid en de troost” van Wim Kayzer zit ook een portret van Coetzee waarin Kayzer Coetzee nauwelijks een paar zinnen weet te ontfutslen. In de slotbijeeenkomst samen met een aantal andere schrijvers, wetenschappers en kunstenaars zegt hij ook al geen woord. Hij vind zelf blijkbaar dat je alles wat je over hem wilt te weten komen kunt lezen in zijn niet al te dikke boeken. Ik wil de trilogie over zijn leven ook graag nog eens lezen. Groet, Erik

  2. Dit was het eerste boek dat ik van hem las. Ik moest er even over nadenken maar uiteindelijk boeit het verhaal mij zeker. Het greep me echter niet zo snel als bijvoorbeeld Het zingende gras van Doris Lessing, dat echt doorstoofd is van Zuid-Afrikaanse hitte

  3. Interessant om jouw zoals altijd zeer lezenswaardige bespreking te lezen en te zien dat jou weer hele andere dingen opvielen dan mij. Coetzee is niet een schrijver waar je gemakkelijk tot doordringt, maar als er een klik ontstaat, is hij briljant. Ik vond deze hele trilogie schitterend en Disgrace is één van mijn favoriete romans aller tijden. Zo subtiel, zo onderhuids gevoelig.

  4. Ik moest het ook even de tijd geven had ik het idee, maar het is goed gekomen. Ik heb het vervolg gelukkig al in huis 🙂

  5. Hoi Koen, naar aanleiding van jouw bespreking heb ik dit boek ook gelezen. Een prachtig boek! Ik ben ook zeer benieuwd naar de 2 vervolgen hierop. Heb ze al gereserveerd bij de bibliotheek. Groet, Erik

  6. Leuk om te lezen Erik, veel plezier met het vervolg!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: