Camera Obscura

71c595cdacb3ef15979702f5667437641414141
De Camera Obscura van Hildebrand (pseudoniem van Nicolaas Beets) is zo’n klassieker die ik graag gelezen wilde hebben. Gewoon, om te weten waarom het zo’n bekend werk is en of het mij kan boeien. Het is een verzameling verhalen over het Nederland van begin 19e eeuw. Het vastleggen van het leven van alledag, iets dat je met een fototoestel kan doen of zijn voorloper, de camera obscura.

De verhalen spelen zich goeddeels af in het gegoede milieu of in studentenkringen, vaak met Hildebrand in de hoofdrol. Mild sarcastisch en ironisch af en toe, maar nergens echt vilein. In het voorwoord lezen we nog dat Koningin-Moeder Emma zeer te spreken was over het boek.

De verhalen dan. Er zitten en paar prachtige tussen. Zo is er Robertus Nurks die zichzelf bij Hildebrand uitnodigt op het moment dat deze met een vriend de dag al had ingepland. Nurks kraakt alles af en is eigenlijk gewoon een naar mannetje;

‘Lieve hemel, Hild, wat heb je een mooi vest aan; dat had ik nog niet van je gezien; jammer dat het fatsoen een paar modes ten achter is.’

De familie Stastok is natuurlijk een klassieker. Hildebrand trekt op met Pieter Stastok junior, de wat onhandige jongeman die een flater slaat bij het biljarten, die graag wat nader tot Koosje wil komen maar dat bruut verhinderd ziet tijdens een roeitochtje door de leegloper Rudolf van Brammen. Als hij dan ook nog overboord kiepert is de afgang compleet. Gelukkig weet het gezelschap zich te vermaken met wat gezang. Zo kom ik het dansliedje “Dans, nonneke, dans” tegen waarvan de tekst overeen komt met een liedje dat ik zelf eens op Youtube heb gezet, zie hieronder.”Nonneke” is alleen vervangen door “Kwezelken”.

Prachtig is ook het verhaal van Kees het Diakenhuismannetje. Heeft zijn leven lang gespaard om uiteindelijk fatsoenlijk begraven te worden in eigen doodshemd en -kist. Hij mag echter geen eigen geld hebben in het Diakenhuis en hij wordt verraden door Klein Klaasje, de gebochelde dwerg.

Wat ik fascinerend vindt aan het boek is dat je terug in de tijd wordt geschoten. De eerste spoorrails wordt aangelegd maar diligence en trekschuit zijn nog volop aanwezig;

Zodra men de trekschuit binnenstapt en het deurtje doorgekropen is, en zijn muts opgezet, en zijn hoekje gekozen heeft, is het alsof er vanzelf een geest van bekrompenheid, van kleinheid op ons valt…De treurige, benauwde indruk…wordt nog verergerd door de lectuur van het tarief, door het zien van het koperen blakertje, het driekanten blikken kwispedoortje en alle verder klein huisraadje…

Of je zelf naar binnen stapt in zo’n ding. Het verhaal van Hildebrand en William Kegge mag er ook zijn. William is mede-student en komt te overlijden. Hildebrand staat hem bij en wordt uitgenodigd door de familie van William om te komen logeren. Het geeft een mooi beeld van het milieu waarin een welgestelde familie leeft aan het begin van de 19e eeuw.

Kortom, ik heb genoten van het boek. Er is een uitgave verschenen waarin de taal geactualiseerd is door Ivo de Wijs. Ik heb een oudere uitgave gelezen met ‘ouderwets’ taalgebruik en dat heeft voor mij absolute meerwaarde. Het stoort niet, sommige woorden kende ik niet naar die zijn op te zoeken of uit de context te halen. Daar heb ik geen modern Nederlands voor nodig.

“Het Kwezelken”

Advertenties
6 reacties
  1. Wat goed dat je zo’n boek hebt gelezen (én smakelijk hebt besproken) waarvan iedereen de titel kent, maar dat volgens mij bijna niemand meer leest. Ik ga het op mijn verlanglijst zetten. Het lijkt me in ieder geval al heel leuk voor het tijdsbeeld.

  2. Ik wil af en toe kunnen zeggen “ik ken mijn klassiekers” 🙂 Maar het leest niet moeilijk, ongeveer 300 pagina’s en ik heb mij er echt mee vermaakt. Grappig; ik had het ook op Facebook gezet en één van mijn Facebookvrienden meldde dat Beets haar overgrootvader was

  3. Leuk om je recensie te lezen. Dit boek staat al jaren ongelezen bij me in de kast, ik durf er niet echt aan te beginnen. Maar met deze recensie heb je de drempel een beetje lager gemaakt!

  4. Dat had ik ook wel een beetje hoor, gelukkig viel dat erg mee. Het is gewoon een mooi boek 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: