Orfeo

9025442420.01._SX450_SY635_SCLZZZZZZZ_
Orfeo van Richard Powers gaat over de gepensioneerde avant-garde componist Peter Els. Jarenlang heeft hij getracht zijn composities aan de man te brengen, zonder veel succes. Op latere leeftijd, als men al klanken aan DNA heeft weten te onttrekken, gaat Els op zoek naar het omgekeerde. Hij wil melodieën in het DNA vervlechten. Daarvoor schaft hij zich een privé-laboratorium aan en gaat experimenteren.

Maar…Els leeft in de Verenigde Staten van na 9/11 en vindt al snel de Homeland Security op zijn stoep. Die houden niet van mensen die hobbyen met bacterieculturen. Zo ontstaat een fascinerende roadmovie van een componist op leeftijd, op de vlucht voor justitie. Dit verhaal wordt gelardeerd met flashbacks over het leven van Els. Zijn jeugd, waarin hij zich bezighield met muziek en scheikunde, een vroege vriendin, zijn eerste werken en vriendschap met de maniakale kunstenaar Richard Bonner. Met de laatste zou hij enig succes oogsten door een opera voor hem te schrijven. Zijn huwelijk, zijn dochter en zijn scheiding. Het leven van een einzelgänger die stoïcijns zijn lastige muziek blijft schrijven.

Het lijkt niet erg opzienbarend, maar ik vond het een prachtig boek. Powers schijnt een voorliefde te hebben om in zijn romans muziek met wetenschap te combineren en dat is hier voortreffelijk gelukt. Hij schrijft het allemaal in een erg mooie stijl op ook. Over zijn worsteling met de modernere muziek:

Heimelijk keerde hij terug naar het uitgeputte vocabulaire van de oude meesters. Hij zocht naar gemiste aanwijzingen en probeerde uit te vinden hoe ze het ooit hadden klaargespeeld de ingewanden samen te knijpen en de menselijke ziel, of wat daarvoor doorging, te laten volstromen. Ergens geloofde hij nog steeds dat de betovering alleen maar kon worden hersteld door achteruit de toekomst binnen te wandelen.

Het verhaal beschrijft uitgebreid klassieke stukken van bijvoorbeeld Mahler, Shostakovich en Harry Partch. Je zoekt de muziek er automatisch bij, ik heb weer veel bijgeleerd. Ik heb veel aantekeningen gemaakt van mooie zinsnedes of vondsten. Zoals de terugkerende mantra van Bonner “je moet ziggen als ze denken dat je gaat zaggen”. Het “componeren voor niemand”, omdat hij geen succes heeft én omdat zijn muziek misschien wel voor altijd onhoorbaar in het DNA besloten blijft. Er zit een prettig soort logica in.

Hij twittert hoe hij zijn muziek de ruimte gaf. Over hoe ze zich overal verspreidt, in de lucht om je heen, in de voegen tussen je badkamertegels. Misschien adem je het op dit moment wel in, een lied dat je nooit zal kunnen horen.

Hoewel er soms wat muziektechnische termen in staan die niet iedereen direct zal kunnen plaatsen, zorgt de mix van wetenschap, muziek en de vlucht van Els gewoon voor een erg mooi boek.

Vertaling: Rob van Essen

Dit stuk speelt een rol in het boek en wordt uitgebreid beschreven, evenals het instrumentarium

Advertenties
2 reacties
  1. Dit boek heb ik toevallig vorige week net aangeschaft. Aan jouw bespreking te horen is het net zo goed als ik hoopte toen ik het kocht. Nu de tijd nog vinden om in het mijn leesschema te wurmen 😉

  2. Jij kan dat, Anna 🙂 Veel plezier er mee, dat komt wel goed!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: