Cirkel

 

Afbeelding
De Cirkel van Dave Eggers is een apart boek. Beklemmend, verontrustend, angstaanjagend, heb ik ook gelezen. Zo ver ga ik niet, maar het stemt tot nadenken.

Waarom dan? Het boek gaat eigenlijk over social media, maar dan doorgevoerd tot in het extreme. Hoofdpersoon Mae is door vriendin Annie binnengehaald bij het bedrijf De Cirkel. Dit bedrijf is een grootheid op het gebied van social media en heeft andere giganten als Facebook, Google en Twitter al lang opgeslokt. Het bedrijf steunt op de grote gedachte van transparantie, ontwikkeld door Ty Gospodinov:

Ty had het allereerste systeem bedacht. Het Universele Systeem, dat alles samenbracht wat de gebruikers voorheen her en der ongeordend online hadden staan – hun sociale mediaprofielen, betaalsystemen, diverse wachtwoorden, e-mailaccounts, gebruikersnamen…iedereen één account, één wachtwoord, één betalingssysteem…Eén enkele knop voor je hele verdere online bestaan.

Mae doet het goed binnen het bedrijf en is een ‘rising star’. Ze begint met het beantwoorden van klantvragen. Ze krijgt een armband die haar lichaamsfuncties meet en moet deelnemen aan events binnen het bedrijf. Alles wat ze doet of heeft gedaan op social media gebied komt in de “Cloud” en is altijd beschikbaar. Alles wat ze doet wordt opgenomen in de ‘Participation Rank’, een soort totaalscore van haar online-activiteiten.

In het begin komt Mae zichzelf tegen. Als ze even gaat kayakken en daar niets over zegt. wordt ze op het matje geroepen. Waarom deelt ze dit niet? Er zijn kayakgroepen binnen het bedrijf, het is een grote industrie, liefhebbers, de kustwacht, vogelspotters, iedereen kan meeprofiteren als je deelt. Mae gaat er in mee.

Sterker, ze doet enorm haar best en wordt volledig ‘transparant’. Ook een idee van het bedrijf. Hang permanent een camera om je nek en laat iedereen weten wat je doet. Geen geheimen meer. Politici gaan er in mee. Geen achterkamertjespolitiek meer. Het lijkt allemaal ideaal. Er worden concepten ontwikkeld om ontvoeringen tegen te gaan. Plant een chip in het bot van je kind en je weet altijd waar hij of zij is. Totale transparantie.

Toch zijn er tegenkrachten. Mae’s ex-vriend wil er niks van weten en duikt onder, weg van social media. Binnen het bedrijf wordt Mae benaderd door iemand die wil dat het stopt. Mae is dan al een grote binnen het bedrijf en ontmoet hem. Zij heeft de sleutel in handen maar of zij er iets mee doet laat ik lekker even in het midden.

Maar het gaat verder. Er gaan al ideeën rond om een Cirkel-account verplicht te stellen. Je kan er mee stemmen, de regering kan direct de stem van het volk raadplegen over belangrijke kwesties en je belastingen kunnen via De Cirkel lopen. Miljarden kunnen zo bespaard worden.

Miljarden ook zijn inmiddels al lid van De Cirkel. Er worden ‘tools’ ontwikkeld om onvindbare mensen in no-time op te sporen. Het lukt. Niemand kan zich meer verbergen, alles is openbaar. Daar zit wel een gedachte achter;

“Zou die man verderop op de gang op zijn werk naar porno kijken als hij wist dat hij bekeken werd?”
“Nee, dat lijkt me niet.”
“Probleem opgelost, toch?”
“ja, dat zal wel.”
“Mae, heb je ooit het gevoel gehad dat je door een geheim werd opgevreten, en dat je je meteen beter voelde toen je het geheim had verteld?”
“O ja.”
“Ik ook. Zo zijn geheimen. We dragen ze bij ons als een kankergezwel, maar eenmaal blootgelegd kunnen ze geen kwaad meer doen.”
“U zegt dus dat geheimen niet zouden moeten bestaan.”

Dat stemt dus tot nadenken. Natuurlijk kan een bekentenis opluchten. Maar totale transparantie? Er staan voorbeelden in het boek die schreeuwen om het tegendeel, ga het vooral lezen. Het is geen literair boek, maar een boek dat iets voor het voetlicht wil brengen en daar is Eggers prima in geslaagd. Ik laat zinnetjes maar even links liggen als “Stenton keek alsof hij onder de indruk was van haar onverstoorbaarheid” (hoe kijk je dan?).

Boeiende materie dus en op de goede manier tenenkrommend af en toe. Je ziet de voordelen, begrijpt de nadelen en ik ben benieuwd waar we zelf naar toe gaan. Ik houd het kritisch in de gaten. Overigens leest het boek als een trein en dat is een compliment aan de vertalers.

Lees vooral ook de besprekingen van Anna en Hella 

Vertaling: Gerda Baardman, Lidwien Biekmann, Brenda Mudde en Elles Tukker

Advertenties
2 reacties
  1. Naar dit boek ben ik ook erg nieuwsgierig. Enigszins sceptisch over alle social media ben ik al, dus ik ben benieuwd hoe angstaanjagend ik dit ga vinden…

  2. ik denk dat je er ver vandaan blijft als je dit hebt gelezen 🙂 Aan de andere kant, het is er en het blijft er. Ik vind het ook wel eens lastig maar probeer er met mate mee om te gaan

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: