Oegstgeest

28f5cbb30532bba597865635677444341587343

Terug naar Oegstgeest van Jan Wolkers is een Nederlandse klassieker. Weer een die ik nooit had gelezen dus snel de schade maar eens ingehaald. Het was überhaupt mijn eerste Wolkers-boek, dus ik was zeer benieuwd. Eigenlijk was ik meteen enthousiast. Op pagina 10 kom ik al een “strumakeeltje” tegen en op pagina 11 een “pilopak” en dan ben ik verkocht. Ik ging er eens goed voor zitten.

Het boek is eigenlijk een verslag van een terugkeer van de schrijver naar zijn geboorteplaats. De hoofdstukken worden afgewisseld met een bezoek in het heden (let wel, het heden uit 1965) en met beelden uit het verleden. We zien de volwassen Jan, we beleven de jonge Jan. Jan had een streng gelovige vader en bijbelteksten waren alom aanwezig:

Mijn vader en moeder vertegenwoordigen elk een deel van de uitspraak van Paulus: ‘Wees oprecht als de duiven en listig als de slangen’. Niet dat ik mijn moeder nooit oprecht als een duif heb gezien, maar mijn vader listig als een slang, nee, dat is nooit voorgekomen. En misschien komt die vergelijking van de duif en de slang ook wel door het draaiende nekje. Want als mijn vader wel eens schertsend zei dat hij de baas in huis was, zei mijn moeder altijd met een sluw en verlegen lachje: ‘De man is het hoofd en de vrouw het nekje. Als ’t nekje draait, draait ’t hoofdje mee’.

Ik moest bij het lezen van dit boek sterk denken aan de verhalen van Maarten ’t Hart over Maassluis en het verhaal van Geert Mak over Jorwerd. Uitspraken, gebruiken en een scherp oog voor detail geven het verhaal sfeer. De natuur is alom aanwezig (zelfs het spuugbeestje wordt hier al genoemd), hoewel Jan de natuur ook danig op vrij sadistische wijze om zeep helpt als hij in het laboratorium werkt. Het is maar dat u het weet. Overigens, schrijver en laboratorium, zorgde weer voor een Maarten ’t Hart déjà vu.

Als Jan terugkeert naar Oegstgeest gaat hij op zoek naar de oude delicatessenwinkel van zijn ouders. Er zit nu een middenstandsbank in. Die ‘sentimental journey’ levert mooie doorkijkjes naar het verleden op:

Ik keek…naar ons huis. Het zag er zo netjes uit. Geen verveloze plekken meer op het houtwerk waarop zomers door de hitte van de zon grote blaren kwamen…Ik kon er niet afblijven als kind….Op de waranda zaten geen pollen huislook meer en de buitenkast was verdwenen met zijn plank vol blauwe cirkeltjes waar de natte zakjes Recitts blauw hadden gestaan.

Het schiet mij aangenaam terug naar een tijd die ik niet eens heb gekend. Op persoonlijk vlak geeft hij nog een mooi beeld van zijn jonggestorven broer. Niet de beste vrienden, Jan heeft alle foto’s van zijn broer verbrand, maar Jan is wel bij zijn sterfbed. Het is mooi geschreven.

Het is een nostalgieboek en dat dubbelop. Voor de lezer, omdat het teruggaat tot 1965 en voor de hoofdpersoon, omdat het teruggaat naar zijn jeugd. Het is ook een beetje blij zijn met je eigen jeugd, maar dat mag. Ik heb er best van genoten.

Advertenties
6 reacties
  1. Het was mijn eerste Wolkers en samen met Kort Amerikaans en (mijn favoriet) Een roos van vlees blijven deze ‘vroege werken’ voor mij het beste wat Wolkers heeft geschreven.

  2. Koen de Jager zei:

    Dan ben ik snel klaar 😉 Ik wacht weer even met Wolkers, tijd voor ander werk, maar wel bedankt voor de tips, dan weet ik in welke hoek ik het moet zoeken

  3. Erik Scheffers zei:

    Hoi Koen, gek genoeg vind ik van Wolkers zijn boekenweekgeschenk van een aantal jaren geleden "Zomerhitte" misschien wel zijn leukste boek. Verder heb ik alleen "Terug naar Oegstgeest" en natuurlijk "Turks fruit" gelezen. In "Zomerhitte" staat een opvallende methode om van je vrouw af te komen. Niet aanbevolen ter navolging! Groet, Erik

  4. Koen de Jager zei:

    Nou, die was ik al vergeten maar ik geloof dat ik "Zomerhitte" ook heb gelezen. Staat me overigens niet heel veel meer van bij dan wat zweterig gedoe op het strand. "Turks Fruit" heb ik gezien, maar ik weet niet of ik het boek zo snel zal lezen…

  5. Mooie bespreking, die warm maakt voor het boek. Ik geloof dat ik ooit als middelbare scholier korte verhalen van Wolkers heb gelezen, maar meer niet. Mocht ik nog eens aan zijn romans willen beginnen, dan lijkt dit een prima startpunt.

  6. Koen de Jager zei:

    Ik denk dat dit boek je inderdaad zal bevallen, Anna. Het biedt toch een leuke terugblik in de tijd. Het is wat mij betreft niet voor niets zo’n bekende titel. Ik denk dat als je het nu leest het meer oplevert dan wanneer het vroeger ‘voor de lijst’ gelezen had moeten worden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: