Grimlachjes

b12ca5368b99d2559356b4b5967444341587343

Als poëzieliefhebber mag de klassieker Snikken en grimlachjes van François Haverschmidt ofwel Piet Paaltjens niet ontbreken in de boekenkast. Het is meteen zijn bekendste werk en ook het enige dat ik ken tot nu toe. Ik heb er van genoten. Het zijn gedichten die op eigen wijze een beeld geven van vooral de studententijd van de dichter (Nostrorum Sanitas en Iö vivat komen veelvuldig voor). Haverschmidt heeft theologie gestudeerd in Leiden, dus de verhalen lijken uit het leven gegrepen. Daarbij komt dat ik een zwak heb voor de 19-eeuwse opgezwollen taal der poezië en het kan allemaal niet meer stuk. Een proeve over een ontmoeting met een vrouw in voorbijgaande trein.

Aan Rika

Slechts éénmaal heb ik u gezien. Gij waart
Gezeten in een sneltrein, die den trein
Waar ik mee reed passeerde in volle vaart.
De kennismaking kon niet korter zijn.

Gij vreesdet mooglijk voor een spoorwegramp?
Maar, Rika, wat kon zaalger voor mij zijn,
Dan, onder helsch geratel en gestamp,
Met u verplet te worden door één trein?

Heerlijk, zo moet het. Onverbloemde sentimentaliteit, gegoten in een gedicht. Haverschmidt verloochent zijn studentenleven allerminst, evenals zijn Friese afkomst, getuige het gedicht De Friesche Poeet. Maar het zijn toch vooral de ironisch wrange stukjes die het meest bijblijven en waardoor deze bundel zo aantrekkelijk is. Zo woonde Haverschmidt in Leiden boven een doodbidder, die hij doodleuk in één van zijn gedichten opnam

Als ik een bidder zie loopen,
Dan slaat mij ’t hart zoo blij.
Dan denk ik hoe hij ook weldra
Uit bidden zal gaan voor mij.

Dat is het mooie van deze gedichten. Haverschmidt bestreed zijn neiging tot depressiviteit met cynische romantiek. Ik word er blij van.

Advertenties
2 reacties
  1. Prachtig, die Rika. Dat was reeds op de middelbare school een favoriet van mij.Vroeger kwamen wij nog wel eens door het gehucht in het noorden van Friesland waar de dichter dominee was. Nu is het er mooi en lekker rustig, terwijl je toch zo weer in de stad zit , maar een negentiende-eeuwse winter daar lijkt me voor een ontwikkeld iemand destijds een gruwel. Aan de andere kant, dat soort dingen inspireert natuurlijk wel tot de best poëzie.

  2. Koen de Jager zei:

    Dat hoor je vaker, des te groter de ellende, des te groter de verlatenheid, daar kan de prachtigste poëzie van komen 😉

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: