Van Schendel I

279a76923686653592f34425251444341587343

Het Verzameld Werk dl. 1 van Arthur van Schendel telt een goede 770 pagina’s aan leesvoer van verschillend allooi. Krijgsverhalen uit vervlogen tijden, een verhandeling over Shakespeare, een geromantiseerd portret van het leven van Jezus en een aantal korte verhalen.

Ik ben niet echt bekend met het werk van Van Schendel dus begon onbevooroordeeld aan het eerste verhaal, Drogon. Ik werd er direct door gegrepen. Amalric gaat op kruistocht en laat zijn gade Ermgarde achter. Broer Drogon wil niets van kruistochten weten maar wel van Armgarde. De tovenaar Karo leert hem een duivels lesje over begeerte en zonde:

Hij zag Karo in twijfelende verbazing aan. Het kwade waartegen hij zich zolang gekeerd had werd hem aanbevolen alsof het geen kwaad ware.
‘Maar zo het een ander leed doet, Karo?’
‘Zo uw daad een ander meer leed doet dan uw begeerte u pijnt, moet gij handelen naar uw liefde tot de naaste…Welnu dan, indien gij een vrouw begeert en meent dat zij u gelukkig zal maken, neem haar zo gij kunt. Wat ik u raad is de zonde, gij moogt mij vervloeken als gij wilt…

Ai, dat belooft weinig goeds en dat klopt. Het loopt slecht af, maar dat geeft een mooi verhaal. Uit bovenstaande blijkt een licht archaïsche schrijfstijl, maar daar kan ik mij prima in vinden. Archaïsch wellicht, maar ook bloemrijk. Kom ik nog op terug.

De kortere verhalen zijn vaak romantisch van toon. Kinderen wonen naast woeste bergpassen, lopen barrevoets door de heuvelen des lands, men converseert in een maanverlichte tuin, schiet op niet te verschalken vogels tijdens de jacht en ga zo maar door. De verhalen lezen vlot weg als je een beetje aan de schrijstijl bent gewend.

Het merendeel is fictie, maar er zit een flinke portie Shakespeare in, waarin het leven van de bard wordt geschetst in een aantal essays. Dat geldt ook, zij het meer geromantiseerd, voor het laatste verhaal, De mens van Nazareth. Hierin wordt het leven en sterven van Jezus naverteld. De met tegenzin gevolgde catechisatielessen en met minder tegenzin eigengemaakte Matthäus-Passion zorgden ervoor dat ik zorgeloos door dit hoofdstuk heenfietste; het is bekende kost.

Een wat wonderlijk verhaal is De berg van dromen. Reinbern, Peter en Corinna vertrekken per boot naar een land waar een berg staat. Het is de berg van dromen. Het idee is dat er in het verleden vele goden, geesten, elfen, feeën en ander esoterisch volk was. Er was ook veel strijd en uiteindelijk bleven er maar een paar goden en godsdiensten over. Alle anderen, of dat nu Wodan, Zeus, Merlijn, Psyche, Daphnis of Chloé is, kortom, al diegeen waar minder of geen behoefte aan is vindt een thuis op de berg van dromen. Het resultaat is een heel scala aan wonderlijke ontmoetingen:

Er stonden weinig mensen, de meeste waren dieren en andere schepselen die zij in de stad nooit hadden gezien…een spook en een man met een takkenbos, een poëet en een pelikaan, en een mijmerende ooievaar;…een sater, een geest en een geitebok…een boef en een beer met een banier…Een heer met een rood broekje aan en handschoentjes van satijn trad op hen toe, sierlijk of hij danste.

Van Schendel schetst een wonderlijke maar fascinerende kruising tussen de wereld van Jeroen Bosch, de Midzomernachtsdroom van Shakespeare en Psyche van Couperus (welke hij gekend had kunnen hebben).

Van Schendel besteedt veel aandacht aan zijn beschrijvingen van de omgeving. Dat maakt het voor mij een levendig geheel. Als een kind van zijn tijd gebruikt hij neo-romatische taal en dat vindt zijn weg in uitdrukkingen als Het vogeltje tjuikte in de takken, Hij was in een krieuwende angst gegaan en Een glijdend glansje van opaal voor een traan. Het mag, het past. Ik heb genoten van dit deel en mag mij verheugen in nog eens zeven kloeke delen.

Arthur_van_Schendel,_dubbelportret

Arthur van Schendel, dubbelportret

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: