Pepys

159fe99d7c9dedb593937685951444341587343

Geheim dagboek van een puritein van Samuel Pepys staat al een tijdje op mijn wensenlijst omdat ik erg nieuwsgierig ben naar dit dagboek. Het complete dagboek wel te verstaan. Die heb ik mij nog niet aangeschaft. Omdat ik her en der ook Privé-Domeinen verzamel mag deze echter niet ontbreken en ik zie het maar als een inleiding op het complete dagboek, wat vast en zeker nog wel een keer gekocht wordt…

Pepys (spreek uit als Pieps) was secretaris van de Admiraliteit en leefde van 1633 tot 1703. Gedurende tien jaar hield hij een dagboek bij, wat resulteerde in een werk van zo’n 3800 pagina’s. In dit boek is hiervan een selectie gemaakt uit de jaren 1660-1669.

We worden geconfronteerd met eerst en vooral de dagelijkse beslommeringen in huize Pepys. Het gaat over bedienden die worden aangenomen en/of ontslagen, over schilderijen waarvoor hij en zijn vrouw poseren, over kleren die worden besteld en over verbouwingen in en om het huis. Het gaat over bezoekjes die worden afgelegd, reisjes die worden gemaakt en voorstellingen die worden bezocht.

Dat klinkt niet enerverend en dat is het ook niet. Voor een groot deel kabbelt het verhaal voort. Ik sla het boek open, het is 5 september 1662:

5 september Vandaag heb ik bij mijnheer Bland, de koopman, gedineerd met de heren van de douane-commissie; een bijzonder voornaam gezelschap…
9 september Sir John Minnes heeft geklaagd over de verbouwing van mijn huis. Hij zegt dat hij nu geen licht meer heeft op zijn trap en zijn deur naar het dak niet meer kan gebruiken en hij dreigde dat hij maatregelen zou nemen…
12 september Bijtijds op en meteen naar mijn huis om met de werklui te spreken; er zit niet veel schot in…
14 september (Dag des Heren) Naar Whitehall; heb de dienst bijgewoond in de kapel van de Koning…

Dat kabbelt allemaal aardig voort. Toch staan er ook zaken in waarvoor ik dergelijke boeken graag lees. Als het gaat over de pestepidemie die er heerst, dan lees je wat voor een impact dat heeft op het straatbeeld. Van de grote brand in Londen wist ik wel, maar Pepys was erbij en heeft het beschreven:

Naarmate het donker werd, zagen we het vuur steeds duidelijker in hoeken en op torens, tussen kerken en huizen zo ver ons oog reikte over de hele heuvel van de City, met afschuwelijke, boosaardige, bloedrode vlammen, helemaal niet zoals de fijne vlammen van een gewoon vuur. Toen het donker werd, zagen we de brand als één grote boog van vuur, die van de ene kant van London Bridge naar de andere kant liep en nog een boog van meer dan een mijl lang de heuvel op; ik heb gehuild toen ik het zag.

Ook de voortdurende twisten met de Hollanders worden beschreven. Het is de tijd van De Ruyter dus in de meeste gevallen loopt het slecht af voor de Engelsen, helemaal als de Hollanders de beroemde ketting bij Chatham hebben gebroken.

Wat opvalt in het dagboek is de eerlijkheid waarmee alles wordt opgetekend (Ze lijkt me een vriendelijke vrouw, maar mooi is ze niet). Hij ontziet hierin ook zichzelf niet. Al zijn zwakheden vertrouwt hij toe aan het papier. Zo is hij niet de aardigste wederhelft en maakt regelmatig ruzie met zijn vrouw (Vanmiddag liet mijn vrouw mij op kantoor een briefje brengen; heb besloten het niet te lezen en het thuis voor haar ogen te verbranden. Ze moet goed weten dat ik van dergelijke onzin niet gediend ben). Daarbij is hij een onverbeterlijke rokkenjager, geen dienstertje is veilig voor hem. Hij wordt een keer betrapt door zijn vrouw en hij weet het goed te praten maar verleren doet hij het niet. Dat maakt hem niet altijd even sympathiek, maar hij houdt niets achter voor zijn dagboek. Verder worden we keurig op de hoogte gehouden van zijn vermogen. Met regelmaat doet hij de boekhouding en tekent hij op hoeveel hij bezit. Dat geld is belangrijk voor hem en als de situatie erom gaat spannen verdeelt hij zijn bezittingen. Zijn vrouw en vader begraven zijn goudstukken voor hem en doen dat volgens hem op knullige wijze. Ook hier krijgt vrouwlief weer de wind van voren.

Ik ben het met Boeklog eens dat dit deel slechts een kleine proeve biedt van het origineel en dat het geenszins volstaat om een oordeel te vellen over “Het dagboek van Pepys” in zijn geheel. Daarvoor is toch echt de aanschaf vereist van de volledige, ongecensureerde versie. Die blijft op de wensenlijst.

The-Dutch-burn-English-ships-during-the-expedition-to-Chatham-Raid-on-Medway-1667Jan-van-Leyden-1669

Engelse schepen in brand tijdens de tocht naar Chatham
Schilderij van Jan van Leyden, Rijksmuseum Amsterdam

Advertenties
5 reacties
  1. Och gut ja, Pepys! Ik heb de verkorte Everyman-editie (2 delen) al een jaar of dertig in huis – aangeschaft toen ik nog Engels studeerde en regelmatig dagboeken las – maar ben er op de een of andere manier nooit aan toe gekomen. Toch klinkt het leuk, zoals jij het beschrijft.

  2. Jemig, schitterend zeg, die folio’s, maar dan moet je er wel de juiste ambiance voor hebben. Ik denk niet ze zich erg thuis zouden voelen in de billy’s in mijn praktische en prozaïsche jarenzeventigwoning 😉

  3. Erik Scheffers zei:

    Hoi Koen, net als jij verzamel ik min of meer de delen uit Privé-domein. Dat wil zeggen, als ze niet te duur zijn, voor sommige delen wordt wel erg veel gevraagd.Over Pepys en zijn dagboek is de onderhoudende biografie van Claire Tomalin geschreven "Samuel Pepys, the unequalled self" met daarin per onderwerp gerangschikt talloze uitgebreide fragmenten uit het dagboek. Ik ben ooit aan het complete dagboek begonnen, maar heb het na een jaar (1660) weggelegd en vervolgens van de hand gedaan.

  4. Koen de Jager zei:

    Tja, ik zou toch nog wel eens het complete dagboek willen lezen/hebben, maar die heb ik maar even op een lange baan geschoven. Soms loop je nog wel eens tegen een mooi Privé-domein deeltje aan. Ben er wel eens één tegengekomen in een kringloopwinkel en daar betaal je er praktisch niets voor

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: