Boekenwurm

943e5433af9c786593142325251444341587343

Boekenwurmen & ander ongedierte van Ed van Eeden gaat over ons. Het gaat over boekenliefhebbers, maar ook over boekenhaters. Het gaat over boekeneters, boekenverbranders, boekenhandelaars en boekenmishandelaars. Het gaat over alles wat we wel en niet met boeken doen en dat in een bestek van zo’n 70 pagina’s.

Geen dik boek dus en het graaft niet erg diep maar het geeft in vogelvlucht een aantal thema’s weer. Te beginnen bij de liefde voor boeken, een logische lijkt me. Zo zijn er de liefhebbers, de bibliofielen maar zijn er ook boekengekken, de bibliomanen. Waar de eerste een mate van zelfbeheersing heeft en weloverwogen zijn boeken aanschaft, wordt de bibliomaan gedreven door hebzucht. Hij koopt om het bezit en gunt zich amper de tijd om zijn bezit te lezen. Johann Georg Tinius, een 19e eeuwse Saksische predikant, was een bibliomaan in extremis. Hij pleegde roofmoorden om aan geld voor boeken te komen. Zijn bibliotheek werd uiteindelijk in 1821 te Leipzig geveild.

Het boek gaat ook over verzamelen. Zo zijn er verzamelaars van bijzondere bijbeluitgaven, uitgaven waarin zetfouten zijn opgetreden. Er is bijvoorbeeld een Duitse Bijbelvertaling die in Genesis 3:16 in plaats van Herr het woord Narr heeft. Er is een Oxfordse ‘azijnbijbel’, die in het parabel van de vineyard uit Lucas 20 het woord vinegar heeft. De mooiste is de ‘overspelbijbel’ die op Exodus 20:14 heeft staan “Thou shalt commit adultery”.

Een aparte groep boekenminnaars zijn de bibliopegisten die ambachtelijk bindwerk bestuderen en verzamelen. Van Eeden vertelt:

Bij een veiling in New York werd in 1978 een 21-delige serie boeken over dieren…verkocht. Een saillante bijzonderheid was dat de auteur ieder afzonderlijk deel had laten binden in de huid van het dier dat er het onderwerp van was. Een van de boekdelen ging over de mens. Over het bindwerk van dat betreffende deel werd geen nadere uitleg gegeven. Dit geval staat niet op zichzelf: korte tijd na de Franse Revolutie bracht een Franse uitgever met een vreemd gevoel voor humor een editie van Rousseaus Contrat Social uit die gebonden was in de huid van onder de guillotine gestorven aristocraten.

Een apart hoofdstukje is gewijd aan de mishandeling van boeken. De mens is nog altijd de grootste vijand van het boek. Er wordt smakelijk verhaald over wat we zoal kunnen tegenkomen in een teruggebracht bibliotheekboek. Uit verontwaardiging over ernstige vormen van boekmishandeling publiceerde de geheimzinnige Society for the Prevention of Cruelty to Books een lijst met aanbevelingen en goede adviezen. Lees hiervoor vooral het boek zelf.

Een stap verder gaat de vernietiging van boeken. Kevers, zilvervisjes, schimmels, vocht en vuur, het zijn niet de beste vrinden van het boek. Maar ook overijverige monniken die kostbare teksten schrapten ten faveure van vrome psalmen, dictators met grootheidswaan en oorlogen hebben talloze waardevolle boeken en teksten vernietigd.

De mens blijft op zoek naar middelen om boeken beter te kunnen bewaren. Verzuring is een groot probleem waardoor bibliotheken zich al genoodzaakt zien een deel van hun 19e eeuwse boekenbezit niet meer uit te lenen. Een oplossing voor nieuwe boeken is pH-neutraal papier, ofwel zuurvrij papier, waardoor hierop gedrukte teksten wat meer eeuwigheidswaarde krijgen. Of dit boekje die eeuwigheidswaarde verdient weet ik niet maar ik heb me er prima mee vermaakt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: