Engel

5c918afaacaa9b7593359495541444341587343

De Blauwe Engel van Heinrich Mann is een boek over verval. Beroemd geworden door de film met Marlene Dietrich in de hoofdrol werd het voor het eerst in 1905 gepubliceerd onder de titel Professor Unrat.

Het is het verhaal van de leraar Metz. Autoritair, onvriendelijk en al sinds mensenheugenis verbonden aan het plaatselijk gymnasium als leraar klassieke talen. De halve stad heeft bij hem in de klas gezeten en iedereen kent en noemt hem bij zijn bijnaam, Mest (ik dus lekker ook vanaf nu). Hij haat het, probeert leerlingen te betrappen die het zeggen maar het lukt zelden.

Eén van de meest onuitstaanbare leerlingen is Lohmann. Mest ziet op een dag een gedicht over artieste, Rosa Fröhlich, in het opstelschrift van Lohmann. Hij is geïntrigeerd en gaat op zoek naar deze artieste. Hij is er van overtuigd Lohmann met haar te betrappen. Hij vindt haar uiteindelijk in de nachtclub De Blauwe Engel.

Zijn leerlingen, waaronder Lohmann zijn er ook maar vluchten. Mest raakt met Rosa in gesprek en komt volledig in haar ban. Hij blijft haar bezoeken en gaat deel uitmaken van haar entourage. In de stad komt de geruchtenstroom op gang. Rosa treedt op, vaak met succes, maar soms wordt ze uitgejouwd. Mest wordt er woedend om, dat publiek bestaat immers grotendeels uit ongehoorzame oud-leerlingen:

Hier hadden ze hun laatste toevlucht gevonden om zich tegen hem te verzetten. Mests despotisme stuitte op de uiterste grenzen van het menselijk vermogen tot onderworpenheid…Hij kon het nauwelijks verdragen. Hij snakte naar lucht, zocht naar een uitweg, hij had lust een van die schedels open te breken om met kromme vingers in de hersenen de zin voor schoonheid weer op zijn plaats te leggen.

Uiteraard gaat dit niet goed. Mest verwaarloost het onderwijs, is alleen nog met Rosa bezig en verliest uiteindelijk zijn baan. Dat weerhoudt hem niet haar ten huwelijk te vragen en ze stemt toe. Er volgen uitstapjes naar mondaine badplaatsen en er worden feesten gevierd in het huis van Mest en Rosa. Er wordt volop gegokt, het nieuws gaat rond en er verschijnen meer en meer mensen op de feesten, tot de consul en de politiecommissaris aan toe. Het verval betreft niet meer Mest alleen, de bevolking wordt er in meegetrokken.

Rode draad in het verhaal zijn de wraakgevoelens van Mest ten opzichte van zijn vroegere kwelgeesten. Sommigen vergokken alles en dan heeft Mest er weer één “verpletterd”. Dat zijn zijn momenten van triomf. Eén oud-leerling dwingt hij tot een gevaarlijke zwemtocht waardoor deze bewusteloos raakt:

Hij keek in het slappe, bleke gezicht van de scholier Jacobi en trachtte zich te herinneren hoe opstandig en honend het geweest was. Daar lag hij, overwonnen: voor altijd overwonnen. Hier was geen overwinning of straf meer mogelijk. Hij voelde zich enigzins beklemd. De weg naar de triomf onder hem begon weer een beetje te slingeren. De tiran duizelde van de krankzinnige hoogte waarop hij zich bevond…

Hij voelt zich oppermachtig. Onterecht, want er is geen geld voor dergelijke uitspattingen en de schuldeisers staan voor de deur. Als dan ook “angstgegner” Lohmann weer op het toneel verschijnt kan het natuurlijk niet anders dan fout aflopen.

Ik werd er niet door van mijn stoel geblazen maar het is een onderhoudend boek van zo’n 250 pagina’s. Prima voor tussendoor en het maakt me wèl nieuwsgierig naar de film.

Advertenties
2 reacties
  1. Occy zei:

    Het boek is beter – de film focust een stuk minder op de wraakgevoelens en brengt Metz of Mest vooral als een zielige, maar verder ongevaarlijke, clown.

  2. Koen zei:

    Ik weet ook niet of ik op korte termijn aan de film toekom maar zo ja dan zal ik mijn aandacht nav bovenstaande op Marlene D. richten. Dank voor de tip ;-)<br/><br/>groet,<br/><br/>Koen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: