Reve I

1c56cb981c6a09e597853525677444341587343

Vorige week kwam het 2e deel uit van de Reve-biografie van Nop Maas. Nu had ik Kroniek van een schuldig leven deel 1 nog in de kast staan, dus begon ik rap letters te vreten. Een mens mocht eens achterop raken.

Ik had het verzamelde werk van Reve al achter de kiezen en dat maakte nieuwsgierig naar de mens zelf.

Nu telt de biografie 3 kloeke delen, dus het is te hopen dat Reve een beetje avontuurlijk heeft geleefd.

Deel 1 bevalt prima. Het gaat over de periode 1923-1962 en begint uiteraard met het gezin waarin hij opgroeit. Vader en moeder zijn hardcore communisten en Gerard heeft een broer, Karel, met wie hij een moeizame relatie onderhoudt. Hij is niet populair, heeft weinig vriendjes op school en ontpopt zich tot een verdienstelijk pestkop van de meisjes in zijn klas.

Het gymnasium maakt hij nooit af maar hij behaalt wel een diploma aan de Grafische school. Zijn ontvlambare karakter toont zich als hij een medeleerling een zethaak naar het hoofd gooit en hij daarna in het water springt; een halfslachtige zelfmoordpoging die hem bij de psychiater doet belanden.

Het gezin komt de oorlog redelijk ongeschonden door. Vader heeft ondergedoken gezeten, Gerard en Karel doen wat koerierswerk en worden zelfs een keer gearresteerd maar zonder verdere gevolgen. In de oorlog kreeg hij een relatie met Tine Fraterman. Maas vertelt:

Toen Tine op zichzelf woonde, kreeg zij, net als later Hanny Michaelis, de opdracht om Bach te gaan spelen als er gebeld werd, om te laten zien dat ze niet van de straat waren.

Dat is typisch Reve. Vaak de schijn ophoudend, maar deze net zo vaak weer laten vallen. Dat komen we zo nog tegen. Na de oorlog gaat hij bij het Parool werken en krijgt hij een relatie met Hanny Michaelis met wie hij later trouwt. Zijn boek De Avonden komt uit en doet nogal wat stof opwaaien.

Reve krijgt een relatie met James Holmes en geeft meer en meer toe aan zijn homofiele neigingen. Wat pijnlijk is, is dat hij a. getrouwd is en b. hij zijn vrouw door zijn vriend laat inlichten:

En dan Hanny. Het was wel duidelijk dat zij ingelicht moest worden, maar Gerard durfde het zelf niet aan. Tijdens een bezoek van James Holmes op de Galerij ging Gerard een blokje om en lichtte James haar in over Gerards homoseksualiteit. Volgens haar herinnering deed hij dat bijzonder fijngevoelig.

Geen sterk punt van Reve. Hanny gedoogt echter zijn avonturen en het leidt vooralsnog niet tot een scheiding. Hij vertrekt een aantal malen naar Engeland om te schrijven en om toneelcursussen te volgen. Hij heeft verschillende relaties, maar schrijft evenzovele brieven aan zijn vrouw dat hij homo-af is, dat hij er genoeg van heeft en dat hij haar mist. Even de schijn ophouden, maar je weet al dat het maar voor even is.

Hij schrijft verhalen in het Engels en er volgen wat publicaties maar uiteindelijk keert hij terug naar zijn moedertaal. Mooi is dat Willem Frederik Hermans hem danig de oren wast over de kwaliteit van zijn Engels. Reve krijgt nog een verhouding met Wim Schuhmacher. Hij gaat zelfs met hem samenwonen in een huis waar Hanny ook een deel van bewoont. Haar tolerantie kent bijna geen grenzen tot ze uiteindelijk toch van hem scheidt. Dat gebeurt ook met Wimie en Gerard. Wim verlaat hem voor een “loodgietend prijsdier” in Londen en aan het eind van dit deel blijft Gerard alleen achter.

Gerard Reve is een complex mens en dat maakt zijn verhaal boeiend. Enerzijds kan hij geestig zijn, anderzijds kan hij woedend worden (er staat een mooi verhaal in over een woededelirium waarin hij een braadpan met rollade naar Wim smijt). Hij kan rancuneus en bot zijn maar ook verlegen en onzeker (zo is hij bang voor de vileine pen van Willem Frederik Hermans, waarbij hij uiteindelijk toch in ongenade valt). Hij wil enerzijds Hanny niet kwijt en spreekt dat vaak uit, anderzijds laat hij zijn avontuurtjes niet na. Ik vind hem af en toe tenenkrommend in zijn brieven naar zijn geliefden maar ook ontroerend in zijn onzekerheden.

Er valt veel te verhalen en dat doet Nop Maas met verve. Het boek is een waterval aan feiten en weetjes maar leest prima door omdat alle noten onderaan de pagina’s staan. Er hoeft niet heen en weer gebladerd te worden. Naast een portret van een groot schrijver geeft het ook een mooi tijdsbeeld van vooral de jaren zestig met de toen acterende schrijvers en dichters als Mulisch, Nooteboom, Lucebert, Campert, Wolkers en Vinkenoog. Eén slordigheidje: Harry Mulisch, toch een aantal malen genoemd en niet de grootste vriend van Gerard, ontbreekt in het Personenregister. Reve zou het zelf gedaan kunnen hebben…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: