Swann

d4cad87b55ef251593265725751444341587343

Alea iacta est, zei Caesar bij de Rubicon en ik zeg het gewoon op de bank thuis. De kant van Swann van Marcel Proust is gelezen, is uit en ligt achter mij en dat is jammer. Maar ook weer niet, want het is de aanzet tot een groot avontuur.

Zoals velen moest ik er ook even toe komen. Je begint niet in een verloren uurtje aan A la recherche du temps perdu.

Ook ik kende de verhalen over dikke boeken, lange, doorwrochte zinnen en eindeloze bespiegelingen. Nu, na het eerste deel weet ik meer. Moet je omzichtig omgaan met een literaire mammoet als deze? Welnee, geen zorg. Begin eraan, desnoods in een verlaten uurtje maar neem de tijd. Neem alle tijd.

Ik heb natuurlijk te snel gelezen. Ik kan zo’n boek niet na 10 bladzijden opzij leggen. Ik wil weten wat er komt, ik ben zelf namelijk ook erg goed in mijmeren. Ik mijmer dus eindeloos mee. Over de inhoud hoef ik niet te zeer uit te weiden. Het zijn geen ingewikkelde plots maar redelijk omlijnde delen. Deel 1 gaat over des vertellers jeugd in het gehucht Combray. In dit deel troffen mij de prachtige beschrijvingen van de omgeving en natuur:

De hoogte van een onduidelijke boom aftoppend, beijverde een onzichtbare vogel zich om de dag korter te laten lijken, zocht met een langgerekte noot de omringende eenzaamheid af, maar kreeg er een zo eenstemmig antwoord uit terug, van de weeromstuit dubbel zo verstomd en roerloos, dat het was of hij zo-even het ogenblik dat hij vlugger voorbij wilde laten gaan voor altijd had stilgezet.

Zulke zinnen herkauw ik graag even. Beroemd is de scène waarin een madeleine-cakeje, gedoopt in de lindebloesemthee de schrijver terugschiet naar zijn jeugd. Dat wordt nog eens prachtig samengevat:

Zo…kwamen nu alle bloemen van onze tuin en van het park van M. Swann, en de waterlelies van de Vivonne, en de brave lieden van het dorp en hun woninkjes en de kerk en heel Combray en zijn omgeving, kwam dat alles, vorm en vastheid krijgend, tevoorschijn, stad en tuinen, uit mijn kopje thee.

Het boek heeft nog twee delen. Deel 2 handelt over monsieur Swann en het leven dat hij in de salons van Parijs leidt. Geen beschrijvingen meer van de prachige natuur, maar des te meer portretten en observaties van de salondeelnemers. Zijn relatie met de wispelturige Odette kent pieken en dalen. Hij beweegt zich in voornamere kringen, houdt van serieuze muziek en Hollandse meesters (met name Vermeer). Zij wil zich graag bewegen in die voorname kringen, houdt van populaire walsen en heeft geen idee wie Vermeer is. Toch komt Swann niet los van Odette, die hem genadeloos weet te manipuleren. In het korte derde deel krijgen we weer een terugblik en wordt duidelijk waar Swann en Odette eindigen.

Zoals gezegd heb ik het boek voor mijn gevoel te snel gelezen. Er zit veel meer in het boek dan hier te beschrijven is. Ik heb een boek besteld, Paintings in Proust, waarin alle schilderijen worden getoond die in “A la recherche…” worden genoemd. Ik ga de muziekstukken erbij zoeken die worden genoemd, inclusief de door Swann en Odette zo geliefde Sonate van de niet bestaande componist Vinteuil (die is bijv. gereconstrueerd door de Chileen Jorge Arriagada en door de Belg Boudewijn Buckinx). Hiervoor zal ik het boek voor een groot deel weer herlezen en dat is echt geen opgave. De prima (herziene) vertaling van Thérèse Cornips heeft ervoor gezorgd dat ik geen probleem heb gehad met de lange zinnen. Het leest vloeiend. Zij gaat in de komende jaren de overige delen ook herzien. Voorlopig ben ik dus aangewezen op dit deel en kijk ik reikhalzend uit naar het vervolg.

Advertenties
12 reacties
  1. Anna van Gelderen zei:

    Welkom bij de club van Proustliefhebbers! Prachtige citaten, trouwens. Zoals je weet was ik erg content over de Engelse vertaling van Scott Moncrief, maar dit klinkt ook uitstekend. En nu maar hopen dat Cornips een beetje opschiet met herzien en zo niet, dan kun je altijd deel 1 op je gemak herlezen.

  2. Koen zei:

    Het zal het laatste wel worden denk ik. Vandaag Paintings in Proust binnen gekregen, dus ik begin weer rustig aan overnieuw met de focus op de schilderijen. Maakt ook niet uit, genoeg andere boeken op voorraad ;-)<br/><br/>groet,<br/><br/>Koen

  3. Occy zei:

    Het is een leeservaring die met niets te vergelijken is. En telkens je hem herhaalt wordt hij alleen maar unieker.<br/><br/>Het mooie boek <b>Paintings</b> heb ik ook, maar om het te lezen wacht je toch best tot je de hele cyclus achter de rug hebt.<br/><br/>Overigens, je lijkt er nogal zeker van dat Cornips ook de andere delen zal herzien (en die dus in een gelijkaardige editie zullen verschijnen). Heb je een concrete link naar die informatie, een krantenknipsel, een in marmer uitgehouwen inscriptie …? Ik bezit de Tijd nl. in een paperback-uitgave, maar mag van vrouwlief dit eerste hardcoverdeel niet aanschaffen vooraleer ook de andere delen beschikbaar of aangekondigd zijn.

  4. Anna van Gelderen zei:

    Occy schreef: <i>"Het mooie boek Paintings heb ik ook, maar om het te lezen wacht je toch best tot je de hele cyclus achter de rug hebt."</i> <br/>Zelf vond ik dat Karpeles juist oneindig veel toevoegt aan de leeservaring als je de boeken zelf aan het lezen bent. Een verwijzing naar een schilderij komt voor mij pas tot leven als ik het zie en daarvoor wil ik niet wachten tot ik alles uit heb, want dan ben ik de verwijzingen alweer vergeten. De inleiding is wat anders: die zei me inderdaad veel meer toen ik alle delen uit had.

  5. Koen zei:

    Ik heb de uitgeverij die vraag gesteld en die hebben mij bevesitigend geantwoord, hoewel ik moet bekennen dat ik die mail niet meer heb. Ik zal er nog eens informeren, dan laat ik het weten. Over het boek van Karpeles; ik zie het meer als "work in progress". Heb deel 1 net uit, pak nu Karpeles erbij en ik begin weer zo’n beetje overnieuw. Dat kan goed als de overige delen op zich laten wachten. Zo zoek ik ook zó’n beetje de muziek erbij. Maar dat is het mooie, ieder kan er op zijn manier mee aan de slag.

  6. Koen zei:

    Bevestiging van de uitgever, vandaag ontvangen. Alle delen verschijnen idd opnieuw:<br/><br/>"Wat u verondersteld is correct. De gehele serie wordt en is vertaald door Thérèse Cornips. Het tweede deel gaat dit jaar nog verschijnen en zo zullen er bij benadering elk jaar 1 a 2 delen gaan verschijnen totdat de gehele serie weer compleet is." <br/><br/>groet,<br/><br/>Koen

  7. Occy zei:

    Ah, fantastisch! Ik was het alweer vergeten dat ik deze vraag gesteld had. Maar superbedankt voor je inspanning! (Kan ik wellicht eindelijk de vrouw overtuigen!)

  8. Occy zei:

    En ja hoor, ze is overtuigd! En het eerste deel krijg ik al meteen cadeau! (Maar wat doe ik dan met m’n paperbacks?)

  9. Koen zei:

    Koesteren, heer Occy, koesteren als oude vrienden 😉

  10. Erik Scheffers zei:

    Hoi Koen, ik heb de volledige Proust gelezen en beschouw hem als de grootste schrijver van de 20e eeuw. Ik heb gehoord dat 3 heren een nieuwe vertaling van "Op zoek naar de verloren tijd" omdat zij vinden dat Cornips niet genoeg oog heeft voor de homo-erotische elementen in het boek. Van de eerste twee delen heeft Stephane Heuet een prachtige stripbewerking gemaakt, warm aanbevolen. Ik ben ooit nog van plan om mijn biografie:en van Proust te lezen.

  11. Koen de Jager zei:

    Hey Erik, ik ga de volgende delen ook zeker lezen. Wat mij betreft voldoet de vertaling van Cornips prima. Ik vond het erg prettig om te lezen. Biografie van Proust lijkt me ook erg interessant om te lezen, ik ben sowieso wel van de biografiën…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: