Ellende

3046714517f45bc593747685741444341587343

Ik had ooit Oliver Twist van Charles Dickens gelezen, maar dat was weggezonken in de krochten van mijn geheugen. Het was iets met vieze achterbuurten en een hoop ellende. Nu, dat klopt ongeveer. Dickens heeft een fraai beeld neergezet van een wereld vol armoede, criminaliteit en wanhoop, maar ook van barmhartigheid, hoop en dankbaarheid.

Het draait allemaal om Oliver. Hij wordt geboren in een armenhuis en zijn moeder sterft bij zijn geboorte. Hij is wees en zal het alleen moeten doen in deze wereld. Op zijn negende wordt hij meegenomen door een knorrige functionaris om maar eens aan de slag te gaan in het werkhuis. Een club van regenten beslist hierover en Dickens schrijft cynisch:

De regenten waren zeer verstandige, degelijke en wijsgerig aangelegde naturen; en toen zij er zich toe zetten zich bezig te houden met het werkhuis, begrepen zij terstond, wat gewone mensen nooit ontdekt zouden hebben, dat armelui er veel mee op hadden!

Oliver komt terecht bij een begrafenisondernemer waar hij mishandeld en weggetreiterd wordt. Hij gaat op weg naar Londen en ontmoet daar een linkmiecheltje, Jack Dawkins. Die introduceert hem in de bende van de lelijke Jood Fagin. Die runt een bende van kleine diefjes. Oliver gaat een keer mee kijken en wordt prompt opgepakt. De man die is bestolen, de heer Brownlow neemt hem echter na zijn vrijspraak onder zijn hoede.

Oliver is dankbaar en doet klusjes voor hem, maar wordt weer in zijn kraag gepakt door Nancy, de vriendin van Sikes. Sikes is een zware jongen die contacten met Fagin heeft. Oliver is weer terug bij af. Hij wordt meegenomen door Sikes om te helpen bij een inbraak. Dat loopt echter mis. Er wordt geschoten, Sikes vlucht en laat Oliver gewond achter in een greppel. Hij weet zich naar het huis van de inbraak te slepen waar hij wordt verpleegd door Rose Maylie. Hij wordt liefdevol opgenomen en bloeit weer helemaal op.

Nancy, de vriendin van Sikes weet uiteindelijk veel te achterhalen over het verleden van Oliver. Ze gaat met die informatie naar Rose en de heer Brownlow en moet dat met de dood bekopen. Dat is ook meteen de meest gruwelijke scene in het boek. Er speelt nog een grote boef mee, Monks, die toch een band met Oliver blijkt te hebben. Dat geldt voor nog een hoofdpersoon; het wordt allemaal duidelijk op het eind.

Wat mij vooral bij blijft van dit boek is de sfeer. Dickens zet toch wel prachtig een Londen neer waarin de allerarmsten in buurten wonen waar je het liefst met een grote boog omheen loopt:

In de nabijheid van dat gedeelte van de Theems, waar de kerk van Rotherhithe op uit komt, daar waar de huizen aan de oever het vuilst en de beurtschepen het zwartst zijn van het gruis der kolenschuiten en de smook der dicht opeengestouwde, laaggedakte huizen, vindt men de smerigste, zonderlingste en vreemdsoortigste van de vele achterbuurten, die zich in Londen verschuilen, bij het overgrote deel der Londenaren zelfs niet bij name bekend.

Die beschrijving gaat zo nog een goede pagina lang door en dan heb je echt de sfeer wel te pakken. Mooi gedaan. Verder is het boek een aanklacht tegen de armoede in die tijd en dat is meteen de reden waarom er aandacht is besteed aan de beschrijving ervan.

Wat de karakters betreft is Fagin natuurlijk een prachtfiguur. Een lelijke, sluwe en doortrapte crimineel die uiteindelijk belandt waar hij waarschijnlijk hoort, hoewel nergens echt duidelijk wordt waarom hij wordt opgepakt. Oliver Twist zelf is eigenlijk een tenenkrommend braaf jongetje. Wat hem ook overkomt, hoe hij ook wordt vernederd, hij blijft de goedheid zelve. Ja, hij slaat zijn kwelgeest een keer tegen de grond maar dan heeft hij al het nodige over zich heen gehad. Verder wil hij alleen maar goed doen en moet hij zich eerst door een hoop kwellingen heen worstelen voor hij zijn geluk vindt. We gunnen het hem. Mooi boek en wat mij betreft een aanrader.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: